محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

مقدمه 69

خلاصة الحكمة ( فارسى )

ب : افتادگىهاى نسخه دانشگاه تهران همان افتادگىهايى است كه در نسخه « الف » نيز وجود دارد . با توجه به اين نكات ، نگارنده در تصحيح خلاصهء الحكمه از نسخه دانشگاه تهران استفاده ننموده است . 3 . نسخه خطى كتابخانه حضرت آيت الله گلپايگانى ، به شماره 14 / 39 . كاتب اين نسخهء 684 صفحه‌اى ، مادهورام است كه در ترقيمهء اين كتاب به آن اشاره شده است . با مراجعه به منابع تاريخى ، اثرى از زندگى اين كاتب نيافتيم . البته در بعضى از منابع ، با شخصى با همين نام روبه‌رو مىشويم ، ولى با توجه به آن كه اين شخص ، دبير لطف الله خان پسر سعد الله خان است ، نه كاتب . كتابى كه از وى به جاى مانده ، كتابى است كه در سال 1120 تأليف شده ، بنابراين اين شخص ، نمىتواند كاتب نسخه خلاصهء الحكمه باشد . تاريخ كتابت اين نسخه ، به درستى معلوم نيست ؛ دربارهء تاريخ آن همين قدر مىدانيم كه در چهارشنبه 25 صفر مطابق با 16 نوامبر نگاشته شده است . با استفاده از نرم‌افزارهاى رايانه‌اى ، تنها سال 498 ه - . ق است كه با اين خصوصيات تطبيق مىكند ، ولى اين تاريخ يقيناً مدّ نظر نيست . بنابراين نمىتوان سال نگارش اين نسخه را مشخص كرد . البته با توجه به شهرت نسخه « الف » احتمالًا اين نسخه از روى آن نوشته شده و متأسفانه قسمت‌هايى از اين نسخه را نيز موريانه از بين برده است . با توجه به نكات فوق ، مصحّح در تصحيح خلاصهء الحكمه از اين نسخه نيز ، استفاده‌اى نكرده است . شيوه تصحيح كتاب خلاصة الحكمة : همان گونه كه قبلًا اشاره نموديم ، پس از بررسى نسخ موجود از كتاب خلاصة الحكمة ، تنها دو نسخه را كه با رمز « الف » و « ب » مشخص شده است ، برگزيديم . اين دو نسخه از نظر قدمت و اصالت از ديگر نسخ برتر است ؛ خصوصاً نسخهء « الف » كه با توجه به ترقيمهء آن ، با نسخه مصنف مقابله شده است . پس از مراحل استنساخ و حروفچينى و تعيين ابواب و سرفصل‌ها و عناوين آن ، دو نسخه ، با متن تايپى مقابله و موارد اختلاف دو نسخه مشخص شد . بايد توجه داشت با تعريفى كه در شيوه تصحيح براساس نسخه اساس شده است ، سزاوار بود كه نسخهء « الف »