آن‌ها به « تدبير » تعبير مىشود . البته در تمامى كتب كليات ، اين بخش از زمان بوعلى به بعد به چشم مىخورد ، اما هيچ‌يك از نويسندگان به تفصيل و دقت عقيلى در تدابير نيست ؛ مخصوصاً در فصل تدبير حبلى و مرضعه ، چنان توضيحات مفصلى دربارهء زنان حامله و شيرده بيان كرده كه خود مىتواند كتابى جداگانه باشد . همچنين فصل تدبير مسافران ، فصل تدبير اطفال و فصل تدبير مشايخ هر كدام كتابى كامل در موضوع خود است ؛ مثلًا آنچه از بيمارى اطفال در خلاصة الحكمة آمده ، مفصل‌ترين بحث بيمارى اطفال است كه تا به حال به دست ما رسيده و هيچ كتابى تا اين حد مبسوط ، در بيمارى اطفال بحث نكرده است . حتى در قانون چهار صفحه بحث به صورت كلى ذكر شده است . به غير از اين قسمت ، اين كتاب مفصل‌ترين نوشته در زمينه كليات طب مىباشد و از نظر حجم مطالب در باب كليّات طب ، فقط كتاب « تحفه سعديه » ، شرح قانون بوعلى تأليف قطب الدين شيرازى است كه با آن برابرى مىكند . و گرنه در بين كتب فارسى تا به حال كتابى به اين حجم در باب كليّات نگاشته نشده است . شاخصه‌هاى علمى و اخلاقى عقيلى عقيلى شخصى بوده كه در خانوادهء علم و طبابت پرورش يافته و نزد بهترين اساتيد طب كسب فيض نموده است . علاوه بر آن از تجربيات مير محمد هاشم معتمد الملوك بهره جسته و از فنون طب هندى نيز آگاهى داشته كه در گوشه و كنار كتاب‌هايش مكرراً به آن‌ها اشاره مىكند . علاوه بر اين ، نام بردن بيش از صد طبيب نامى و نقل قول از آن‌ها ، از حكماى يونان گرفته تا عرب و فارس ، از قديمىترين آن‌ها اسقلينوس تا اطباى معاصر خود مانند حكيم اكبر ارزانى و ذكر بيش از چهل كتاب طبى مشهور ، حاكى از كوشش و پژوهش مؤلف در علم طب و اهميّت تأليف كتاب دارد . مؤلف تنها از اطباى گذشته مطالب را نقل قول نكرده ، بلكه در بعضى موارد ، به آن‌ها اشكال گرفته و نظريهء آن‌ها را رد كرده است ؛ مانند ردّ نظرات داود انطاكى در باب حقنه . با توجه به اين خصوصيات ، كتاب خلاصة الحكمة را مىتوان يك فرهنگ لغات و