محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

مقدمه 5

خلاصة الحكمة ( فارسى )

جلد اول مقدمه خلاصة الحكمة ، گنجينه اى استثنائى در ميراث پزشكى اگر چه اوج شكوفايى دانش پزشكى ايران را پس از دوران ترجمه و ركورد نسبى به لحاظ ظهور شخصيت‌هاى كم نظيرى مانند محمد بن زكرياى رازى ( 251 - 323 ه . ق ) ، على بن عباس مجوسى اهوازى ( حوالى 400 ه . ق ) ، ابن سينا ( 370 - 428 ه . ق ) ، دوران حكومت سلاطين آل بويه ( 320 - 448 ه . ق ) مىدانند ، اما در عين حال حضور شخصيت‌هاى نام آورى همچون سيد اسماعيل جرجانى ( 434 - 531 ه . ق ) را بعد از دوران استثنائى ياد شده نمىتوان كم اهميت دانست به ويژه آن كه با تأليف آثار علمى خود به زبان پارسى ، فصل جديدى در فرهنگ و تمدن ايرانى - اسلامى گشوده‌اند . مع الوصف بسيارى از اخلاف شخصيت‌هاى ياد شده ، چه آنان كه به ارائه كار مستقلى همت گماشته و چه آنان كه به شرح آثار اسلاف نام‌آور خود پرداخته ، عميقاً از پيشگامان پزشكى ايران بهره گرفته‌اند و همان گونه كه به حق شيوه عالمان پاك نهاد ما بوده ، اين خوشه چينى از خرمن دانش پيشينيان را با ذكر جميل آنان مفتخرانه اذعان نموده‌اند . در ميان دانشمندان متأخر ، حتى آنان كه در هند اسلامى وارث مكاتب پزشكى ايران و ناشر دستاوردهاى كم نظير آن و ارائه دهنده كارهاى با ارزش ، جامع و ارزشمندى مىباشند نيز به ندرت براى حكيم فاضل و دانشمند متشرّع ژرف‌انديش و بسيار پركار و فياض ، يعنى سيد جليل القدر محمّد حسين بن محمّد هادى عقيلى علوى خراسانى شيرازى كه لااقل بخش اعظم عمر پر بركت خود را در هندوستان اما با پيوند مستمر با موطن خود سرزمين ايران سپرى كرده ، همتايى يافت . اگر چه در دو قرن اخير تقريباً همه حكماء ما از سفره پر خير و سخاوت علمى اين فريد زمان بهره‌ها گرفته‌اند ، اما هنوز جايگاه اين حكيم بزرگوار ، نه آن چنان كه شايسته او است ، بلكه در حد اقل ضرورت نيز بازشناسى و معرفى نشده است .