رياح مغربيه ، هر چند هر دو قريب به اعتدال‌اند قياس به رياح شماليه و جنوبيه . و به جهت وزيدن رياح مشرقى [ در ] اوّل روز مصاحب حركت آفتاب و تأثير آن ، باعث تلطيف و تعديل و تحليل فضول اقوا است . و وزيدن رياح مغربيه آخر روز مضادّ حركت شمس است و لهذا تأثير آن ضعيف‌تر و مايل [ به ] برودت و رطوبت است . [ فايده ] : و وجه وزيدن رياح مشرقيه [ در ] اوّل روز و مغربيه [ در ] آخر روز ، صعود ابخره و ادخنه است كه مادّهء تكوّن آن‌ها است و اين نمىباشد مگر به حرارت قويه كه تأثير نمايد در موادّ رطبهء مائيه و ارضيه و متبخّر گرداند و صعود فرمايد اجزاء لطيفهء آن‌ها را و اين را ادنى حرارتى كافى است . [ اختلاف مساكن از جهت وضع آن‌ها ] بلدى كه مرتفع باشد زمين آن ، هواى [ آن هم ] سردتر و صحيح‌تر مىباشد از بلدى كه منخفض و پست باشد ؛ به جهت آن كه هوا را چهار طبقه مىباشد ؛ به سبب تابش آفتاب و كواكب ديگر و انعكاس اشعهء آن‌ها و مرتفع گشتن آن‌ها : طبقه اولى : هوايى است كه قريب به زمين و آب است . و اين ، قريب به اعتدال است براى آن كه در آن اجزاء ارضيه و مائيه مخلوط با هم است . طبقه دوم : هواى بارد است به سبب ابخره ؛ به جهت آن كه حرارت آفتاب و كواكب صعود مىفرمايند از زمين و آب با ابخره [ اى ] كه مخلوط به هوا مىگردند ؛ پس چون بلند گشتند و مفارقت نمود از آن‌ها حرارتى كه باعث صعود آن‌ها بود ، عود به طبيعت خود كه برودت است مىنمايد و باعث برودت هوا مىگردد ؛ براى آن‌كه وصول قوّت شعاع تا آن جا است . طبقه سوم : هواى حارّ است به سبب ادخنه ؛ به جهت آن كه صعود ادخنه و ارتفاع آن‌ها به سبب يبس آن‌ها زياده از ابخره است به سبب رطوبت آن‌ها . و هر چند كه اجزاء ارضيه ثقيل‌تر از اجزاء مائيه است يا ادخنه بيش‌تر از ابخره است و ليكن يبس آن‌ها كه حافظ حرارت متصاعده آن‌هاست ، بيش‌تر از اجزاء مائيهء بخاريه است .