محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

360

خلاصة الحكمة ( فارسى )

قواى روحانيهء آن و عارض گردد در آن ثقل و سكون و غلبه نمايد بر آن خواب و قلّت حركت به مناسبت آن ؛ پس اگر درين ماه تولّد يابد نزيد الّا نادرا ؛ زيرا كه خانه موت است . و چون ماه نهم درآيد ، باز به تربيت « مشترى » كه « سعد اكبر » و خانهء نقل و حركت است درآيد و مستولى گردد بر او قواى روحانيهء آن و معتدل گردد مزاج آن ، و قوى شود ارواح و قواى آن ، و ظاهر گردد افعال نفس حيوانى در آن ؛ پس چون تولّد يابد در اين ماه بأمر اللّه تعالى زنده مىماند و در غايت قوّت مىباشد ؛ جهت آن كه مربّى او « مشترى » است بر طبيعت حيات و به خواصّى كه ذكر يافت . و بدان كه خون طمث در حالت حمل منقسم به دو قسم مىگردد : قسمى به رحم مىآيد براى تغذيه و تنميهء جنين [ صرف مىشود كه ] لطيف صافى آن [ است ] . [ و ] دردى كثيفِ فضول آن ، قدرى صرف اغشيه و اربطه مىگردد ، و تتمّه‌اش [ ] مىماند در رحم كه با طفل در هنگام ولادت براى سهولت وضع دفع گردد و تتمّه [ اى هم ] بعد از آن به نفاس مندفع گردد . و اگر همه دفع نگردد و چيزى بماند ، باعث حدوث امراض رحم گردد . و اكثر امراض از اين جهت است . و قسم دوم به جانب پستان آيد و استحاله به شير يابد و مهيا و آماده گردد براى تغذيه و تنميهء آن بعد از ولادت ؛ زيرا كه هيچ غذاى ديگر را « 1 » چنان مناسبت نيست . و ظهور و برآمدن شير از پستان با حركت جنين مقارن مىباشد ؛ خصوص در دفعهء اوّلِ حمل و دوم آن . و بعد از آن گاه تقديم و تأخير مىيابد . [ اغشيهء محيط بر جنين ] : و ببايد دانست كه بر جنين سه غشاء احاطه كرده :

--> ( 1 ) . الف : ( را ) حذف شده .