پس روح به امر ذى الروح - جلّ و عزّ - بر او دميده و فايض « 1 » مىگردد ؛ به حكم آيهء كريمهء « وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ . ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ . ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ » . « 2 » و پوشيده نماند كه اين حالات در ذكور بيش‌تر از اناث حاصل مىگردد ؛ مثلًا خلقت پسرى در سى روز نهايت تا چهل روز - يك دو روزى كم و زياد - به اتمام مىرسد و خلقت دخترى از چهل روز تا پنجاه روز - يك دو روزى نيز زياده و نقصان - تمام مىيابد . و [ البته ] آن چه در تعيين مدّت احالات ذكر يافت ، تقريبى و اكثرى است نه كلّى و حقيقى ؛ چه گاهى در بعضى دو روز پيش افتد و در بعضى پس . [ فايده ] : و گفته‌اند كه : جنين چون بعد از چهل روز تولّد يابد « 3 » و پردهء مشيمهء آن را شكافته در آب سرد اندازند ، ظاهر و نمايان مىگردند در آن اعضاء صغيره در كمال صغر از هم ديگر متميز . [ مدت زمان باردارى ] : و بالجملة ، در هر مدّت كه خلقت آن تمام مىشود در دو چندان حركت در آن ظاهر گردد و [ در زمانِ سه چندانِ مدتِ ظهور حركت ] ، تولّد يابد : اگر تمام خلقت او « 4 » در سى روز كه يك ماه است در شصت روز كه دو ماه است ، حركت يابد و در يك صد و هشتاد روز - كه شش ماه است و اقلّ مدّت حمل مىتواند بود - تولّد يابد . و اگر در سى و پنج روز به اتمام رسد ، در هفتاد روز حركت نمايد و در هفت ماه تولّد

--> ( 1 ) . الف : قابض . ( 2 ) . سورهء مؤمنون ، آيه 12 . ( 3 ) . الف : ( يابد ) حذف شده . ( 4 ) . ب : آن .