محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

258

خلاصة الحكمة ( فارسى )

و چون نفوذ نمايد شعبه [ اى ] از آن كه در طحال نفوذ كرده و در ميان آن رسد ، صعود مىنمايد از آن جزئى و نزول مىنمايد جزء صاعد و متفرّق مىگردد شعبه [ اى ] از آن در نصف فوقانى از طحال براى تغذيه آن . و جزء دوم نازل ، ظاهر مىگردد تا آن كه مىرسد و ملاقات مىنمايد به حُدبِه معده ، پس متجزّى مىگردد به دو جزء : جزئى متفرّق مىگردد از آن در ظاهر جانب چپ معده براى تغذيه فرمودن آن . و جزئى غوص و نفوذ مىنمايد به سوى فم معده براى آن كه مندفع مىگردد به سوى آن ، فضول عفصِ حامضِ سوداوى تا آن كه برآيد با فضول و دغدغهء فم معده نمايد براى تنبّه و آگاهى به شهوت طعام . امّا جزء نازل از آن متجزّى مىگردد نيز به دو جزء : جزئى از آن متفرّق مىگردد ؛ شعبه‌اى از آن در نصفِ اسفلِ طحال براى آن كه افادهء غذا به آن دير مىآيد . [ و ] جزء دوم ، به سوى ثرب [ نازل شده ] و متفرّق مىگردد در آن براى تغذيهء آن . و قسم سوم - از شش قسم - به جانب اوّلِ ايسر مىرود و متفرّق مىگردد در جداولِ عروقى كه اطراف معا مستقيم است ؛ تا آن كه مَصّ و جذب نمايد تمامى چيزى كه در ثُفل « 1 » است از اجزاء غذائيه . و قسم چهارم - از آن شش قسم - متفرّق مىگردد به شعب شعريه : و بعض آن تقسيم مىيابد در جانب راستِ ظاهرِ محدّب معده - مقابل جزئى كه وارد است از طرف چپ آن از جانب طحال - [ و ] بعض آن شعب شعريه متوجّه مىگردد به سوى راست ثَرب و متفرّق مىگردد در آن [ در ] مقابلِ جزءِ وارد بر آن از جهت چپ از شعب عروق طحال . قسم پنجم - از آن شش قسم - متفرّق مىگردد در جداولى كه اطراف معا قولون است براى جذب غذا از آن . قسم ششم - از آن شش قسم - به دستورِ [ مذكور است ؛ يعنى ] اكثر آن متفرّق مىگردد در اطراف معا صائم ، و باقى آن به اطرافِ لفايفِ دقيقهء متّصله به « اعور » [ مىرود ] براى جذب غذا .

--> ( 1 ) . الف و ب : سفل .