محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

242

خلاصة الحكمة ( فارسى )

بعض آن ، عضلهء ضيقهء طويله [ اى ] است [ كه ] منشأ آن [ از ] عظم خاصره و عانه است - قريب به منشأ عضلهء باسطهء داخليه و از حاجزى كه در وسط خاصره است - پس نفوذ مىنمايد [ به نحو ] مورّب به داخل به دو طرف ركبه ، پس بروز مينمايد و منتهى مىگردد به سوى نتّوى كه در موضعِ معرَّق از ركبه است و ملصق به آن مىگردد و به آن ، جذب مىنمايد ساق را به سوى بالا مايل به قدّام [ و ] به ناحيهء اربيه . [ بعضِ آن ] ، سه عضلِ انسى و وحشى و وسطى است [ كه ] وحشيه و وسطى ، قبض مىنمايند با ميل به سوى انسى : [ انسى ] : پس ، انسيه ، منشأ آن از قاعدهء استخوان ورك است ، پس مرور نموده [ به نحو ] مورّب [ بر ] عقب فخذ تا آن كه به اتمام رسيده در موضع معرّق از ساق در جانب انسى و ملصق به آن گشته . و لون آن ، مايل به خُضْرَت است . و [ وحشى و وسطى ] : منشأ هر دوى ديگر نيز قاعدهء عظم ورك است ؛ مگر آن كه هر دو ميل مىدهند به سوى اتّصال به اجزاء معرّق از جانب وحشى . [ تبصره ] : و در مفصل ركبه عضله‌اى است كه حكم مدفون دارد در محلّ عطف رُكْبه . و فعل اين مانند فعل وسطى است . و بعضى گمان نموده‌اند كه جزء ناشى از عضلهء باسطهء مضاعفه از حاجز [ است ] . و بسا هست كه قبض مىنمايد ركبه را به عرض و آن گاه گاه منبعث مىگردد از متَّصَلِ آن هر دو ، و ترى كه ضبط مىنمايد حَقَ وَرَك را و وصل مىنمايد به عضوى كه قريب به آن است . امّا تشريح عضلِ مفصل قَدَم : بدان كه از عضلات محرّكهء مفصل قدم ، بعضى مىكشند قدم را ، و بعضى منخفض و پست مىگردانند قدم را : امّا عضلهء بردارندهء قدم : بعضى عضله‌اى است عظيم [ كه ] موضوع [ در ] پيشِ قصبهء انسيه ، [ و ] مبدأ آن ، جزء وحشى است از سر قصبه انسيه كه چون بروز نمايد ، ميل مىنمايد به سوى ساق و مىگذرد از جانب ابهام و متّصل مىگردد به چيزى كه قريب به اصل ابهام است و بر مىدارد