و فضول هضم دوم كه رطوبات و مائيت و اندك دُردى است كه از هضم كبدى جدا مىگردد - از لطايف اخلاط ، به بول دفع مىكند ؛ و لهذا بول طبيعى ، اترجى رنگ بارسوبِ معتدل القوام - ما بين رقّت و غلظت - است . و فضول هضم سوم عروقى ، اجزاء بلغمى رطوبى با اندك صفراويت است و آن‌ها را به بول و بخار و عرق دفع مىنمايد . و فضول هضم چهارم كه رطوبات رقيقهء قليله با اندك صفراويت و سوداويت است ، به بخار و دخان . [ مضرات عدم دفع فضولات ] : و اگر آن‌ها را دفع ننمايد و در بدن بماند ، باعث ضرر و حدوث امراض مىگردند به شش وجه : اول : آن كه مانع ورود غذاى جديد مىگردند ؛ به سبب آن كه امكنه را پر نموده و تَنْگ گردانيده مجارى را ، جاى ورود غذاى جديد نمىماند . دوم : آن كه چون دفع نگردند و بمانند ، البتّه متعفّن مىگردند به تصرّف حرارت غريبه در آن‌ها و تعفّن شان باعث امراض عفونى از « 1 » حميات و اورام و غيرها مىگردند . سوم : آن كه به سبب تصرّف حرارت در آن‌ها از مزاج اصلى خود منحرف مىگردند و سوء مزاج ردى موذى سمّى به هم رسانيده [ و ] موجب امراض سوء مزاج مىگردند . چهارم : آن كه باعث امراض امتلائى مىگردند . پنجم : آن كه باعث ثقل و سنگينى اعضاء مىشوند . ششم : آن كه باعث ضعف حرارت غريزى و قوا و ارواح مىگردند به جهت انغمار آن‌ها تحت مادّه . پس لا محاله بايد آن‌ها را دفع نمايد .

--> ( 1 ) . ب : آن از .