آزار مذكور مىشود و بالجمله ؛ چنان‌چه شيخ فرموده در مواد كثيرهء غليظ ، اين شربت بسيار نافع است و نسخهء اول كه الحال متداول است موافق اكثر امزجه و در اكثر احوال و امراض سوداويه به تجربه رسيده است و نسخهء شيخ در امزجه حاره مناسب نيست . صفت آن : افتيمون ، ده مثقال ؛ بسفايج ، تربد ، از هريك ، شش مثقال ؛ گاو زبان ، پانزده مثقال ؛ حاشا ، زوفا ، كمافيطوس ، از هريك ، چهار مثقال ؛ پرسياوشان ، پنج مثقال ؛ تخم بادرنجبويه ، تخم بادروج ، تخم فرنجمشك ، زرنباد ، درونج ، بهمن سفيد ، ساذج هندى ، سنبل الطيب ، قاقله ، از هريك ، سه مثقال و نيم ؛ تخم كشوث ، تخم كاسنى ، اصل السوس ، بيخ كاسنى ، از هريك ، ده مثقال ؛ گلقند شكرى ، مساوى مجموع ؛ اجزاء را در سركهء تند خيسانيده با يك من تبريز ، آب ؛ بجوشانند تا به نصف برسد و صاف كنند و بچشند اگر بسيار ترش باشد ، قدرى كه چاشنى شود قند اضافه نمايند و به قوام آورند و اين سكنجبين را بدون ماء الجبن مىتوان استعمال نمود به نحوى كه در نسخهء اول مذكور شد . صفت حبّ افتيمون ، موافق نسخه‌اى كه صاحب حاوى صغير ذكر كرده و فى الواقع تركيب خوبى است : افتيمون ، ده مثقال ؛ ايارج فيقرا ، بسفايج ، از هر يك ، پنج مثقال ؛ اسطوخودوس ، سه مثقال و نيم ؛ غاريقون ، دو مثقال و نيم ؛ نمك هندى ، يك مثقال و نيم ؛ اجزاء را كوبيده ، حبّ كنند ؛ قدر شربت ، دو مثقال با آب گرم بنوشند . و چوب بيخى كه معروف است به چوب چينى ، در معالجهء امراض قلب و دماغ خصوصا سوداوى آن بسيار نافع است و از مجربات مكرره است ؛ ذكر منافع و طريق استعمال آن در اين مقام مناسب است .