ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

40

زاد المسافرين ( فارسى )

سازند - و اين را حبّ الذهب نيز گويند - و از براى انواع صداع نيز نافع است . و اگر تنقيه به نهجى كه در تب‌هاى بلغمى مذكور خواهد شد ، كنند هم شايد . و باقى علاج بلغمى به نهجى است كه در نوع دوم صداع مذكور شد . صداع كه از غلبهء سودا باشد علامتش تيرگى رنگ و رخسار است و بسيارى فكر و وحشت و خوف بىسبب ظاهر و بىخوابى و خشكى دهان و تخيل چيزهاى تيره و سياه ، و در خواب ديدن ، چيزهاى سياه و مهيب و ترسيدن در خواب . علاجش به نهجى است كه در صداع بلغمى مذكور شد . و اگر صداع به اين رفع نشود ، چاره تنقيه بدن و دماغ است از ماده سوداوى و بعد از آن ، اصلاح مزاج دماغ و طريق به نحوى است كه در ضعف قلب مفصلا مذكور خواهد شد يا به دستورى كه در تب ربع مذكور است ، معالجه نمايد . جمعى كثير كه مبتلا به صداع مزمن بودند و اكثر آن‌ها سودايى بودند و اطبّا انواع معالجات نموده بودند و نافع نشده بود ، فقير به مداومت معجون حبّ الشفا كه در ربع مذكور مىشود ، علاج كردم ؛ چنان‌چه هر روز به قدر نخودى مىدادم تا رفع علت شد و بعد از آنكه ايمن از عود شدند ، ترك كردند . و در صداع بلغمى به نهجى كه مذكور شد ، اگر بقيه آزار باشد شربت اسطوخودوس نافع است به اين طريق كه روز اول ، پنج مثقال و دوم ، شش و سوم ، هفت مثقال و بعد از سه روز ، روزى هفت مثقال از او را با شيرهء تخم كاسنى و باديان از هريك ، يك مثقال بنوشند يا آنكه عرق بيدمشك و گلاب بالمناصفه يا با عرق باديان يا عرق گاو زبان بنوشند تا دوازده روز و اگر پيش از دوازده روز ميل نمايند ، شايد .