ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

23

زاد المسافرين ( فارسى )

علامتش تيرگى و شدت حرارت و بدبويى هواست و ساير علاماتى كه به مسافر در هواى سمى به تجربه معلوم نموده‌اند ، بايد كه اگر در برابر باشد ، راه را بگردانند و دهان و بينى را ببندند و سير را بكوبند و به سركه آلوده سازند و در پيش دماغ بدارند و اگر آب نزديك باشد ، خود را در آب اندازند يا آنكه بر روى زمين به روى بخوابند تا هوا بگذرد . و اگر اين هواى مذكور به دماغ رسد و حال متغير شود و كرب و اضطراب قلب و غش حاصل شود ، اگر ترياق فاروق حاضر باشد به قدر نيم مثقال يا قدرى جدوار و فادزهر معدنى فروبرد و قدرى سير و سركه و كافور بخورد و صندل سفيد و كافور ببويد و بر سينه و دماغ بمالد و دوغ سرد بياشامد و به آب سرد فرورود و روغن تخم كدو در بينى بچكاند و پاها و دستها را به آب سرد گذارد و به مقام خنك مقام كند و غذاهاى خنك و ميوه‌هاى رطب و اغذيه ترش بخورد تا به حال آيد . اما تدبير سردى هوا و برف در سفر بايد قبل از حركت از منزل ، غذاهاى حاره به قدر اشتها بخورد و بعد از آنكه حرارت غذا در بدن منتشر شد ، حركت كند و بينى و دهان را بسته دارد و اگر در طى مسافت ، سرما شدت كند ، قدرى افيون فروبرد . و اگر قبل از حركت ، غذايى كه گردو و پياز داشته باشد و يا شير و روغن داشته باشد بخورد رفع ضرر سرما مىشود يا آنكه قبل از حركت قدرى عسل را شربت كرده با اندكى فلفل بياشامد ؛ البتّه دفع ضرر سرما مىشود . اما بعد از فرود آمدن به منزل ، بايد دفعتا نزديك آتش نرود بلكه هواى يورتى يا خيمه كه فرود آمده گرم كند و بعد از سكون شدت سرما نزديك آتش