ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
179
زاد المسافرين ( فارسى )
دارد ، ورم موضع و درد معده و خارش بدن و بىحسى اعضاء در بعضى و بر آمدگى شكم و عرق مفرط و رعشه در سر و سرفه و قى دائم و در بعضى رفتن منى از احليل و خروج باد از معده و اضطراب عظيم و خواب بسيار سنگين . علاج آن است كه به دستور معالجات مشتركه عمل نمايند و آنچه خاص به اوست مرّمكى را به موضع گزنده بمالند و ايضا نشستن در آب گرم است و در حمام رفتن فى الحال وجع را ساكن مىكند و تا چند روز حمام مكرر نافع است و بعد از سكون وجع ، موضع گزيده را با آب و نمك گرم بشويند و بعد از آن خاكستر چوب انجير و آهك و كهلا و مرمكى و نمك را با آب بسيار گرم ضماد نمايند و شونيز ترياق خاص اوست . گزيدن زنبور : علامتش ورم و سرخى موضع است . علاجش ماليدن ترياق و ماليدن گل ارمنى و گل رست با آبغوره و ضماد سرگين تازهء گاو و ريختن آب يخ بر موضع گزيده ، مكرر . و اگر موضع را در آب بسيار گرم گذارند و بلافاصله نقل به آب سرد نمايند ، تسكين مىشود . حقير در تسكين وجع عقرب گزيده و زنبور ، ماليدن جدوار خطائى را تجربه كردهام . و در وجع شديد زنبور گزيده ، خوردن يك درهم مرزنجوش و سه درهم گشنيز خشك نافع است . و استعمال شياف يخ در مقعد ، مسكن وجع است و اگر وجع به طول انجامد ، فصد نافع است . علاج ساير جانورهاى گزنده به نهجى است كه در معالجات مشتركه مذكور شد و آنچه از معالجات مذكوره در همين مذكورات نيز كافى است ، نهايت اين چهار حيوان اشهر حيوانات سمّى را تخصيص به ذكر داده و علاج آنها را جداگانه ذكر نموده و الّا اعتماد كلى در اينها بر همان است كه كلى مذكور شد .