ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

159

زاد المسافرين ( فارسى )

و جميع انواع غير خالص و شطر الغبّ در معالجه متّحدند ؛ زيرا كه در سبب متّحدند و معالجه اينها مركب است از معالجه صفراوى خالص و مدت طول آن‌ها بسيار مىباشد ؛ چنان‌چه ملا نفيس در شرح اسباب و علامات مىگويد كه : گاه باشد تا يك سال بكشد ؛ زيرا كه اگر معالجه بلغم به مسخّنات بود ، صفرا مفسده مىكند و اگر اطفاى صفرا به مبردات نمايند ، بلغم غلبه مىكند . و هرگاه در معالجه ، ملاحظه هر دو طرف بشود ، به هيچ‌يك فايده مستعد به نمىكند . و گاه باشد كه طول اين مرض به فساد احشاء منجر مىشود و معده يا كبد يا طحال ضعيف مىشود و مفاسد ديگر را بر مىانگيزد . بالجمله در هريك از اينها در ابتدا منضجى از عنب الثعلب ، بيخ كاسنى ، گاو زبان از هريك ، دو مثقال ؛ سپستان ، ده دانه ؛ شيرهء تخم خيار ، دو مثقال ؛ شربت نيلوفر ، سه مثقال بدهند . و در روز پنجم اگر نوبه باشد بعد از روز پنجم در روزى كه نوبه سنگين نباشد مسهلى بدهند از عنب الثعلب ، بيخ كاسنى ، گاو زبان ، اصل السوس ، گل سرخ ، گل نيلوفر ، بنفشه ، سنا مكى از هريك ، دو مثقال ؛ عناب ، سپستان از هريك ، ده دانه ، ترنجبين ، شير خشت ، مغز فلوس از هريك ، ده مثقال ؛ روغن بادام ، دو مثقال . و ديگر در روز هشتم و دهم و دوازدهم به شرطى كه روز نوبه نباشد . و اگر نوبه باشد غير اين ايام ، هر روز كه اتّفاق افتاد ، مسهلى كه مذكور شد مكرر بدهند و بعد از آن هرروزى ده مثقال سكنجبين با شيرهء تخم كاسنى بدهند . و اگر غلبهء بلغم - چنان‌چه علامات آن در تب بلغمى مذكور شد - باشد ، گلقند و سكنجبين بدهند . و بعد از روز دوازدهم حيوانى بدهند و از ميوه‌ها انا ر شيرين و ميخوش مناسب است و گلابى و آلو زرد رسيده و آلوچه رسيده نيز خوب است . و بعد از روز شانزدهم شربت دينار بدهند كه از تصرفات متأخرين