ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

157

زاد المسافرين ( فارسى )

شد در روز غير نوبه به عمل آورند و ساير تدابير از مداوا و تقويت به نهجى است كه در محرقه مذكور شد و ماء الشعير و آب انار ترش هرروزه بدهند و تدابير وقت نوبه به نحوى است كه در نوع اول مذكور شد ؛ غير آنكه در محرقه بوييدن جوزبوا مناسب نيست و در اين تب مناسب است . و بدان كه آنچه در حمّيات مذكور شد ، مفردات هريك بود از تركيب آنها با يكديگر انواع و افراد بسيار حاصل مىشود ؛ چرا كه تركيب از دو جنس مختلف مىتوان شد ، مثل تركيب خلطى با ديگر ؛ لهذا از ضريب آنها انواع تراكيب حاصل مىشود ؛ داير با داير ، لازم با لازم و داير با لازم كذلك و لهذا اعتبار بر ادوار حمّيات در علامت نيست ، مثل آنكه هرگاه هر دو غبّ باشند نوبهء هرروزه به دور نوبهء بلغمى مىآيد ، بلكه داير مواظبه است . و هرگاه سه ربع داير باشند ، باز نوبه هرروزه مىآيد ؛ پس اعتماد در تشخيص به ساير علامات است ، چنان‌كه مذكور شد . و تركيب بر دو نوع است : يكى آنكه دو ماده مختلف جداگانه در دو محل متعفن شده باشند ، مثل آنكه ماده بلغم در جايى و صفرا در جايى ديگر باشد . و ديگر كه دو ماده مختلف با يكديگر نباشند ، مثل آنكه قدرى از صفرا مخلوط به قدرى از بلغم شده باشد و در يك محل متعفن شده باشد و تفصيل هريك از اينها متعذر است ؛ چرا كه تركيب ثنائى در رباعى و ثلاثى زيادتر مىتوان شد و تركيب و ضرب و قسمت اينها با يكديگر به جايى مىرسد كه از عهدهء آن برنمىتوان آمد . نهايت ، هر تركيب به حسب تركيب علامات ، معالجه را با تدابير از آنچه در بسايط مذكور شد بكنند و چون كه تركيب اين مركبات مذكوره مشهورتر از ما بقى ديگر است و هريك مسمّا به اسمى خاص مىباشند و كثير الوقوع ، آن‌ها را با اسباب و علامات و معالجات مفصلا مذكور مىكنيم .