ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

155

زاد المسافرين ( فارسى )

آمده مىباشد ، مثل كسى كه گلوى او را فشرده مىباشند و ساير علاماتى كه در نوبهء بلغمى مذكور شد . و علاج اين بسيار صعب است ؛ زيرا كه سبب آن ماده فاسد است در نهايت غلظت و قوت در كمال ضعف است . پس اگر خواهيم به مسهل قوى دفع آن كنيم ، مواد فاسد به حركت مىآيد و به سبب غلظت و خامى دفع نمىشود و مسهل ضعيف ، مقاومت با مرض نمىتواند كرد . و اگر غذا را منع كنيم يا تلطيف و تقليل زياده كنيم ، قوت ساقط مىشود . و اگر غذا را بدهيم ، مزيد علت مىشود و به كار قوت نمىآيد . به‌هرحال علاج اين است كه در حال نوبه و حدوث غش ، مكرر گلاب و آب بر صورت زنند و مريض را خبردار كنند و رانها را محكم ببندند و تمام بدن را بمالند ؛ به اين ترتيب كه اول زانو را بمالند تا سرپنجه و بعد از آن رانها را تا زانو و بعد از آن دوشها را تا سر انگشتان دست ، بعد از آن پشت و معده و شكم و باز به همين دستور عود نمايند چنان‌چه در نصف زمان تب ، مالندگى كنند و نصف ديگر مريض را به حال خود گذارند كه خواب رود و استراحت كند . و از جالينوس منقول است كه محللى از براى اين ماده بهتر از مالندگى نيافتم . و ديگر صندل سفيد و جوزبوا را به گلاب و عرق بهارنارنج اگر نباشد بىعرق بسايند و در زير پستان چپ بمالند و لخلخه‌اى كه در محرقه مذكور شد مكرر به دماغ بدارند . اما دفع مادهء مرض به اين نحو است كه طرف صبح يك مثقال تخم كرفس يك مثقال شيره كشيده با هفت مثقال سكنجبين شكرى يا عسلى به اضافه عنب الثعلب و رازيانه و بيخ كاسنى از هريك ، دو مثقال ؛ گلقند آفتابى جوشانيده صاف نموده ، بدهند . و قبل از وقت نوبه يك ساعت اگر تواند قى كند به آب و سكنجبين عسلى و نمك و آب نيمگرم . و قبل از نوبه به هفت ساعت حقنه