ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

143

زاد المسافرين ( فارسى )

مكرر در پيش دماغ مريض بدارند و اگر همه اين اجزاء يافت نشود بعضى از آن‌ها كافى است . و اگر مريض را ضعف زياد رو دهد ، در آخر روز فادزهر معدنى و گل داغستان و مرواريد از هريك ، دو دانگ يا نيم مثقال با آب سيب بدهند و اگر مجموع از آن‌ها يافت نشود بعضى از آن‌ها كافى است . و در شب هفتم و يازدهم و چهاردهم پاشويه نمايند به اين طريق كه پاهاى مريض را در آب معتدل كه برگ بيد و جو نيمكوب و گل خطمى و بنفشه در آن جوشانيده باشند و مكرر پا در آن نهند و صندل سرخ در زير پستان چپ بمالند و بالجمله در اين تب كوتاهى در تبريد نكنند . اما غبّ لازم ، آن است كه صفرا در بعض از عروق متعفن شده باشد كه در حوالى قلب نباشد . علامت آن لزوم تب است و سنگينى سر و تشنگى و تلخى دهان و زردى زبان و رقت بول . و بالجمله علامات ، خفيفهء محرقه است و اعراض صعبه محرقه از عالم هذيان و اضطراب و قلق زياد و ساير اعراض صعبه كه در محرقه مذكور شد در اين تب نيست . خلاصه آنكه تب لازم صفراوى هرگاه با اين اعراض شديد و صعبه باشد ، محرقه است . و هرگاه اين اعراض صعبه نباشد مسمّا به غبّ لازم است و الا در ماده شريك‌اند و لهذا علاج اين ، همان علاج محرقه است ، مگر آنكه تبريد در اين نوع كمتر از محرقه بايد نمود و در غذا و دوا و همه تدابير مشترك‌اند . اما تب صفراوى دائر كه ماده‌اش در خارج عروق است ، مثل معده و كبد و طحال و مراره و غير اينها از غذاها كه در جوف مىباشد و متعفن شده است ، آن را غبّ گويند . و علامت اين تب آن است كه لرز شديد و سرماى خفيف مىشود ، اين تب