ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

133

زاد المسافرين ( فارسى )

اصول به دستورى كه هريك در حميات مذكور مىشود نافع است . مگر اينكه با علامات غلبهء حرارت بر مزاج ، شربت اصول مناسب نيست و در اين نوع از مفاصل ، قى كردن بعد از خوردن مقىء از شيره تخم ترب يا آب ترب و نمك و عسل بسيار نافع است و بسا باشد كه احتياج به مسهل نشود و بعد از مداومت به قى ، غذا در اين نوع ، نخوداب ، ترپلو ، قليه چلو ميل نمايند و از ترشيها و ماست و آب سرد احتراز نمايند و سورنجان و بيخ بنفشه و صبر سقوطرى و مر مكى با گلاب ضماد نمايند يا سورنجان و بيخ نى طلا نمايند يا سورنجان و زراوند طويل و حبّ الغار و قسط تلخ و صبر سقوطرى و مرمكى با گلاب طلا نمايند و بعد از اينها ماليدن روغن بادام نافع است . و در تسكين وجع مفاصل در همه انواع ، ضماد عدس مقشر و استخوان سوخته انسان و اگر نباشد غير انسان و سورنجان و تخم و پوست خشخاش بسيار نافع است . و شستن محل وجع به آبى كه بابونه و اكليل الملك و مرزنجوش و صعتر و برنجاسف و پودنه مجموع يا بعضى از اينها جوشانيده باشند در نوع آخر بسيار نافع است . و شستن به آبى كه علف اسفند در او جوشانيده باشند مجرب است . و ماليدن مغز قلم گاو با شير يا روغن در اين نوع آخر بسيار نافع است . طلاى ديگر كه در دموى و صفراوى در اواخر و در بلغمى از اول تا آخر استعمال آن نافع است : صبر زرد ، مرّمكى ، زعفران اجزاء را مساوى با آب كلم طلا نمايند . ضمادى ديگر مثل طلاى مذكور ، حلبه را با آب و سركه طبخ نمايند و قدرى عسل اضافه كرده ، بجوشانند تا غليظ شود و استعمال كنند . ضمادى ديگر به جهت مفاصل بلغمى كه مسكن وجع و محل ماده است : مغز دانه بيدانجير ، سه جزء ؛ عسل و روغن تازه گاو و درد ته خم سركه از هر