ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

114

زاد المسافرين ( فارسى )

روغن گل سرخ و موم سفيد مرهم نموده ، استعمال نمايند . ديگر آنكه برگ مورد ، گلنار ، مازو ، خرنوب ، بلوط ، شبّ يمانى ، پوست انار ، اجزاء را بجوشانند و مريض در آب آن‌ها بنشيند . ديگر آنكه گلنار ، كندر ، مازو ، سرمه سنگ ، شبّ يمانى ، اقاقيا ، صمغ عربى ، اجزاء را نرم كوبيده با هم مخلوط نموده ، شياف نمايند و مداومت به قى در اين باب بسيار نافع است . و هرگاه بعد از اين تدابير باز به افراط خون مىآمده باشد ، فصد باسليق بكنند به قدر سى مثقال خون بگيرند و بستن بازوها و رانها را محكم و محجمه را بر كمرگاه و سينه نصب كردن و مكيدن ، خون را باز مىدارد و غذا آش سماق و ناردان مناسب است . و هرگاه ضعف زيادى به هم رسد ، آخر روز مرواريد و فادزهر معدنى ، گل داغستانى از هريك ، دو دانگ ، با آب سيب و آب به هر روز بدهند . اما پنجم ، تدبير اسقاط دانه‌ها كه بالمره بر طرف شود و آن به چند وجه است : يكى آنكه ادويه چند استعمال نمايند كه دانه‌ها به مرور ايام خشك شود و ريزد . ديگر آنكه دانه‌ها را قطع كردن . هرچند در اين معالجه خطر عظيم است ؛ زيرا كه در استعمال دواى حاد و بريدن ، اكثر اين است كه وجع شديد و ورم عارض مىشود و سبب مفاسد مىگردد . و ديگر آنكه مواد فاسده كه در بدن جمع مىشود از اين طريق مندفع مىشود و بعد از سد اين طريق ، در بدن بيشتر مىشود و مفسده مىشود ؛ به‌هرحال ترك علاج اولى است و اگر هم علاج كنند يا به بستن دانه‌ها يا به استعمال ادويه حاده به مرور خشك كنند . بر هر تقدير يكى را بگذارند تا راه دفع بالمره مسدود نشود .