مقالهء اوّل در علامات كيفيات چهارگانه ؛ يعنى حرارت و برودت و رطوبت و يبوست بدان كه حرارت را به پارسى گرمى گويند و نشان گرمى ، غلبهء تشنگى است و سوزش و زردى يا سرخى عضو و از سردى راحت يافتن . اما اگر سبب گرمى ، زيادتى خون بود ، گرانى سر و خميازه و فازه و پينكى و كندى حواس و شيرينى دهان و سرخى رنگ بدن و سرخى زبان و برآمدن دنبلها و بثرها و برآمدن خون از بن دندان و از بينى و كسل و كاهلى و درد اعضاء ، دليل آن است . و اگر سبب گرمى ، زيادتى صفرا بود ، زردى رنگ بدن و زبان و زردى چشم و تلخى دهان و خشكى و درشتى زبان و بينى و تشنگى مفرط و ضعف اشتهاى طعام و غثيان و قُشَعْريره دليل آن است . و برودت را به پارسى ، سردى گويند و نشان غلبهء سردى ، نابودن تشنگى و سوزش است و سپيدى يا سياهى بدن . پس اگر سبب سردى ، زيادتى بلغم باشد ، سپيدى بدن و نرمى و سستى و سردى پوست و ضعف هضم و آروغ ترش و بسيارى خواب و كندى حواس و برآمدن لعاب دهان و آب بينى رقيق غير سوزان دليل آن است . و اگر سبب سردى ، غلبهء سودا بود ، لاغرى و سياهى بدن و سياهى و غلظت خون و زيادتى فكر و خلهء سر معده و اشتهاى كاذب دليل آن است . و نشان غلبهء