مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

1338

طب اكبرى ( فارسى )

كنند ، قوىتر مىشود . قدر مصرف اين دارو ، دو درم است . حب شبيار : در امراض سر و در صداع مادى . حبّ شيطرج : در فالج . حب صبر : صبر سقوطرى ، شش درم ؛ مصطكى ، چهار درم ؛ گل سرخ ، سه درم و ثلث ؛ تربد سفيد مجوف مدبر ، ده درم ؛ همه را كوفته و بيخته و به قدر نخود حب سازند . قدر مصرف اين دارو ، از ده تا پانزده حب است . حب غاريقون : در ربو . حب قوقايا : صبر سقوطرى ، عصارهء افسنتين و مصطكى ، هريك يك مثقال ؛ سقمونياى مشوى و حنظل ، هريك نيم درم ، همه را كوفته و بيخته و با آب كرفس حبّ سازند . قدر شربت آن ، يك مثقال است . حب مسهل سودا : يكى در صداع و يكى در سرسام . حب مقل ممسك : در بواسير . حب منتن صغير : در فالج . حب منتن كبير : در فالج . حبّى بادشكن : در قيل . حريره : معادل فارسى حسو است كه در حسو مذكور است . حزم صغير : در بياض . حزم كبير : در بياض . حزم مقل : در بياض . حسو : غذايى رقيق و آبكى كه از بلغور حبوب و روغن تهيه كرده و با شكر مىنوشند . و برخى گفته‌اند مايعاتى است كه از حبوب و غير آن تهيه مىكنند و مانند چايى مىنوشند . حصرميّه : همان آش غوره است ؛ يعنى آشى كه اصل آن غوره باشد تا اثر درمانى ويژهء غوره در آن حاصل شود و در كنار آن برخى اشياى مقوى ديگر از اندكى حبوبات ، برنج يا رشته يا گوشت برحسب عرف بلاد مىافزايند . اين غذا ايجاد قبض شكم و برودت مزاج مىكند و براى گرم مزاجان خصوصا افراد صفراوى و در مناطق گرمسيرى مفيد است ولى براى سرد مزاجان و افرادى كه نفخ در شكم دارند يا مستعدّ ابتلاء به يبوست يا قولنج هستند ضرر دارد . حقنهء حادّه : حلبه ، بزر كتان ؛ از هر يك ده درم ، انجير زرد ؛ ده دانه ، حب الخروع مقشر نيم كوفته ، بيست درم ؛ برگ خروع ، سى درم ؛ مغز حب القرطم ، ده درم ؛ سداب ، هفتم درم ؛ برگ اسپست ، سى درم ؛ سبوس گندم ، بيست درم ؛ مغز