مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
1335
طب اكبرى ( فارسى )
جوارش بزورى : تخم كرفس و نانخواه ، هريك دو درم ؛ مصطكى ، خولنجان ، قرفه و قرنفل ، هريك سه درم ؛ حب الرشاد بريان ، بيست درم ؛ ابهل ، پنج درم ، همه را كوفته و بيخته و با عسل مصفى بسرشند . قدر شربت از اين دارو سه درم است . جوارش بلادر : زنجبيل ، ده استار [ دار فلفل ، سه استار ] ؛ شيطرج هندى ، دو استار ؛ شقاقل ، پنج استار ؛ فانيد ، چهار صد و پنجاه مثقال ؛ مغز گردوى سفيد كرده و كنجد ، از هريك ده مثقال ، و ده عدد بلادر را كوبيده و در سه اوقيه روغن كنجد خيسانيده و با دست ماليده و صاف كرده و ادويه را با آن چرب نموده و با يك وزن و نيم فانيد به قوام آورده و بسرشند . جوارش خبث الحديد : همان جوارش فنجيوش است . رجوع شود به ذيل « جوارش فنجيوش » . جوارش خرنوب : در ذرب . جوارش خوزى : در ضعف معده . جوارش زيره : همان جوارش كمونى است رجوع شود به ذيل « جوارش كمونى » . جوارش عود : عود هندى ، سنبل الطيب ، سنبل رومى ، مصطكى ، قرنفل ، دانهء هل و جوزبوا ، هريك سه درم ؛ پوست هليلهء كابلى ، قرفه ، تخم كرفس ، انيسون ، پوست ترنج ، زرنباد و بادرنجبويه ، هريك يك درم ؛ زعفران ، بسباسه و زنجبيل ، هريك نيم درم ؛ مشك ، نيم مثقال ؛ قند سفيد ، يك و نيم برابر همه ، به دستور جوارشات تهيه كنند . قدر شربت اين دارو ، تا دو مثقال است . جوارش فلافلى : فلفل سياه و سفيد و دار فلفل ، هريك دو اوقيه ؛ عيدان بلسان ، يك اوقيه ؛ سنبل الطيب و حماما ؛ هريك چهار درم ؛ زنجبيل ، تخم كرفس ، سيساليوس رومى ، اسارون و راسن ، هريك يك درم ، همهء ادويه را كوفته و بيخته و با سه برابر همه با عسل صاف كرده بسرشند . مقدار مصرف اين دارو ، يك درم با آب گرم است . جوارش فنجيوش : هليله ، بليله ، شير آمله ، فلفل ، دار فلفل ، زنجبيل ، سعد ، شيطرج هندى و سنبل ، هريك ده درم ؛ تخم شبت و تخم گندنا ، هريك چهار درم ؛ خبث الحديد مدّبر ، صد درم ، همه را كوفته و بيخته و با عسل كف گرفته و روغن گاو كه به قدر نياز باشد بسرشند و