مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
1331
طب اكبرى ( فارسى )
[ 1831 ] فهرست و تركيبات ادويه مركبه و اغذيه تذكر : عنوان مطبوخ و طبيخ ، هر دو يك معنى مىدهند و لذا « مطبوخ افتيمون » را گاهى كتاب به عنوان طبيخ افتيمون و گاهى به عنوان مطبوخ افتيمون ذكر كرده است و در اين فهرست هم هر نوع طبيخ يا مطبوخى ، يا در ذيل عنوان طبيخ است و يا در ذيل عنوان مطبوخ . آبكامه : نان خورشى است ترش مزه كه از شير و ماست و غيره درست مىكنند . آملهء مربا : مثل هليلهء مربا درست مىشود با اين فرق كه آملهء مربا را تنها از آملهء تر مىتوان ساخت . رجوع شود به ذيل « هليلهء مربا » . اثاناسيا : در ورم جگر . اخلاط زعفران : در ضيق . اصلاح محموده : در صداع شركى . اطريفل گشنيز : عينا همان اطريفل صغير است منتهى تخم گشنيز را هم به همان وزن ادويهء اطريفل صغير بر آن مىافزايند و برخى زيادتر هم گفتهاند ؛ يعنى دو برابر يك جزء از اجزاى اطريفل صغير . اطريفل صغير : در بواسير . اطريفل كبير : هليلهء كابلى ، هليلهء سياه ، پوست هليله ، آملهء مقشر ، فلفل و دارفلفل هريك شش درم ؛ شقاقل ، زنجبيل ، تودريين ، لسان العصافير ، بهمنين ، حب الفلفل ، سمسم مقشر ، شكر طبرزد و خشاش سفيد ، هريك دو درم ، همه را بكوبند و با روغن گاو يا روغن بادام كه يك چهارم ادويه مورد نياز بود چرب كرده و در سه برابر همه عسل كف گرفته بسرشند و بعد از سه ماه استعمال كنند . قوت اين دارو تا سه سال مىماند . اطريفل مقل : در بواسير . اكسيرين : در مورسرج . امروسيا : دو قو ، عود بلسان ، سليخه ، قردمانا ، اذخر و كرفس ، هريك يك