علاج : يارى دهند طبيعت را به استحمام آب شيرين و جز آنكه در يرقان اصفر بحرانى گفته شد . و ايضا روغن بابونه و شبت و سوسن بر بدن ماليدن ، مفيد است . [ 1058 ] هفتم : آنكه سوء مزاج بارد مفرط در جگر افتد و بدان سبب خون دردناك در او بسته شود و سياه گردد و يرقان آرد . « و هو نادر الوقوع » . علامت و علاج : [ در ] سردى جگر گذشت . [ 1059 ] تنبيه : هرگاه يرقان زرد و سياه با هم جمع آيند ، علاج آن است كه [ از ] هر دو دست رگ گشايند و در ميان هر فصدى سه روز فاصله كنند و به مطبوخى كه به استفراغ صفرا و سودا مخصوص بود طبع را فرود آرند . و آنجا كه سودا بيشتر باشد ، به تدبير طحال بيشتر توجه كنند . و آنجا كه صفرا غالب شود ، به معاونت جگر اكثر كوشند . [ 1060 ] فايده : در معرفت آنكه سدّه در دو موضع است يا در طحال فقط : اگر بول به رنگ مىپخته بود كه به زعفران ممزوج كرده باشند ، دليل آن است كه ماده دوجا است . و اگر در بول صفرت نبود ، بايد دانست كه ماده در طحال است فقط و همين حكم دارد در معرفت مكان ماده رنگ خرقه [ يى ] كه به بدن مريض مالند .