مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

1221

طب اكبرى ( فارسى )

نيم كوفته با اين ادويه بجوشانند قوىتر باشد . ذرورى كه حبس عرق كند : برگ مورد ، گلنار و كهربا ، هم‌چون غبار كنند و بر بدن پاشند . روغنى كه حبس عرق كند و بدن را قوت دهد و مانع غشى گردد كه در زمان گرم حادث شود : آب سيب ، آب بهى ، گلاب ، روغن گل يا كنجد ، جمله برابر به آتش نرم بجوشانند تا روغن باقى ماند . جزوى [ از ] تدبير حبس عرق در حميات محرقه نيز گفته شد . [ 1614 ] فايده : بسيار باشد كه [ در درمان‌ها به ] تدابير عرق آورنده حاجت آيد لهذا درينجا ذكر كرده مىشود تا عند حاجت به عمل آرند و مبتلا به كثرت عرق را ازين چيزها دور دارند . بايد دانست هرچه مفتح مسام بود ، عرق مىآورد . و از تدابير خارجيه ، استحمام است و رياضت و انكباب به آب گرم و امثال آن . و ايضا آب كرفس و گلاب و قدرى سركه و روغن گل به هم آميخته بر بدن ماليدن . و كذلك روغن بابونه تنها يا با بوره آميخته و روغن غار و بلسان و روغن سوسن و آب ترب يا زراوند از جمله معرّقات است . و از داخليه ، تشرب سكنجبين ساده يا بزورى است به آب كاسنى آميخته و شربت گل و بنفشه همين عمل دارد . و تناول نخوداب و قليهء زردك ازين قبيل است . و آبى كه در غايت سردى بود ، در تابستان نوشيدن او از معرّقات است .