علاج : در ترطيب مزاج كوشند داخلا و خارجا و دايم به روغن بابونه چرب دارند و اگر شيح ارمنى و بادام تلخ و قيصوم بسوزند و خاكستر آن را به روغن زيت سرشته بمالند نفع تمام دهد . نوع چهارم : آنكه مسام تنگ گردد از رطوبت غليظ بلغمى . و علامت او باريكى موى است و آثار خشكى نابودن . علاج : استحمام فرمايند و در حمام تا دير بدارند و جهت تحليل رطوبات ، شيح و قيصوم و بادام تلخ بر سر بمالند خاصّه در حمام و به نطرون و زهرهء گاو بشويند موضع مؤوف را و از اغذيه آنچه مقطع و مجفّف رطوبات بود خورانند و توابل گرم در غذا بيشتر كنند . فايده : درين نوع روغن ماليدن ممنوع است ؛ لأنّه تزيد فى الترطيب و تسديد المسامّ باللزوجة « 1 » . نوع پنجم : آنكه مواد خبيثه تحت جلد جمع آيد و مادهء موى را فاسد سازد و تساقط در موى افتد ؛ چنان‌چه در داء الثعلب و [ داء ] الحيه گفته شد . علاج : به حسب ماده تنقيه نمايند و اطليه استعمال فرمايند . نوع ششم : آنكه رطوبت بر جلد مستولى شود و آن را مترهّل سازد و بالضّرور موى ساقط گردد . و علامت او نرمى جلد است و حال مزاج و رنگ جلد به كيفيت مادهء موجبه متكيف بودن . علاج : تنقيهء ماده كنند و تقويت مسام نمايند از آنچه در داء الثعلب و الحيه ذكر يافت . نوع هفتم : آنكه سعفه و قرحه باعث انتشار گردد . علاج : براى تحليل مادهء سعفه و قرحه و سهولت نفوذ موى ، چيزهاى مليّنهء محلّله چون خطمى و خبازى و لعاب‌ها و روغن‌ها و مراهم و قيروطىهاى مناسبه استعمال نمايند . و اين علاج ، وقتى است كه از سعفه و قرحه جلد اصلى منقطع نشده باشد و بعد [ از ] اندمال ، بستگى در مسام راه نيافته باشد ؛ زيرا كه اگر مسام فاسد باشد و جلد اصلى

--> ( 1 ) . ترجمه : « چون روغن به سبب لزوجتى كه دارد رطوبت را مىافزايد و سوراخهاى پوست را بيشتر مىبندد » . م .