مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

901

طب اكبرى ( فارسى )

عند الانزال نيز منى بيشتر ظاهر شود و همهء آنچه به ضعف كليه و سوء مزاج گرم او مخصوص است پديد آيد . علاج : هرچه براى ضعف گرده و سوء مزاج او گفته شد استعمال نمايند . و معجون لبوب ، نفع تمام دارد . و اين قسم ، بدترين اقسام است [ و ] در اندك زمان ناتوان مىسازد انسان را . نوع ششم : آنكه استماع سخن جماع و كثرت فكرت در او باعث درور منى و مذى و ودى شود . و اين ، چنان باشد كه چون آدمى انديشهء اين كار بيشتر كند ، اعضاى منى نيز در حركت آيند ؛ پس اگر حرارت ضعيف بود ، مذى ظاهر شود . و اگر قوى باشد ، منى سايل گردد ؛ اما در اتمام اين كار شرط است كه منى بسيار باشد يا ماسكهء اوعيه ضعيف بود يا منى ذى حدّت بود ؛ زيرا كه بدون اين چيزها حركت اعضاى منى تنها اخراج مذى نتواند نمود . علاج : از استماع اين احاديث جماع و فكر او باز دارند . و اگر مجرد باشد ، متأهل گردانند ؛ پس اگر منى بسيار بود ، كثرت جماع سود دارد و مقلّلات منى مفيد بود . و اگر ماسكه ضعيف باشد ، تقويت دهند آن را به مشروبات و تدهين ذكر و عانه نمايند به ادهان مقويه چون روغن فرفيون و مانند آن . و اگر منى ذى حدّت بود ، در تبريد او كوشند . [ 1213 ] انتباه : گاه باشد كه سيلان منى زنان را پديد آيد به همان اسباب كه در مردان گفته شد . و گاه باشد كه استرخاء فم رحم باعث اين علّت گردد . علاج او : به حسب سبب بايد كرد چنان‌چه در سيلان منى مردان گفته شد . امّا اگر فم رحم مسترخى شود ، در آبزنان قابضه نشستن و مقوّيات نوشيدن و گاه‌گاه قىء كردن نفع كلّى دارد . صفت دوايى كه ودى را نفع دارد : تخم سداب ، تخم پنجگشت و گلنار ، هريك مساوى بگيرند و كوفته بيخته ، دو درم با سكنجبين بدهند . ديگر كه مانع ودى و مذى بود : شهدانج بريان به عسل آميزند و بدهند . ديگر كه قطع سيلان منى كند و سرعت [ انزال ] را نافع باشد : تخم سداب ، سه درم ؛ تخم پنجگشت و بيخ سوسن ، از هريك دو درم ؛ گلنار و برگ گل ، از هريك يك درم و نيم ، كوفته و بيخته دو درم در دوغ با آب غوره حل كرده بنوشند .