[ 1187 ] فصل [ يازدهم ] : اندر تقطير بول « 1 » اين نيز بر چند قسم است : قسم اول : آنكه بول حدّت پذيرد به سبب اخلاط گرم . و علامت او سوزش و زردى بول است و هر لحظه برخاستن [ احساس دفع بول ] . و اين قسم ، از كثرت جماع و تناول اغذيه و ادويه گرم و تعب و رياضت حادث شود . و بيشتر در زمان گرم و به گرم مزاج و به مرد جوان پديد آيد . علاج : شيرهء تخم‌هاى بارد چون تخم خرفه و تخم خربزه و كدو و خشخاش و كاهو و خيارين و تربز بنوشند . [ و ] قرص ماسك البول بارد « 2 » يا گرده و ماء الشعير و ملوخيه و كاسنى و كاهو و كدو و مانند آن تناول كنند و تشرب شربت بنفشه و شربت خشخاش سود دارد . قسم دوم : آنكه قوت ماسكه ضعيف شود به سبب ضعف جرم مثانه يا سردى مزاج او يا به سبب استرخاى عضله [ يى ] كه مطيّف [ يعنى پيچيده شده بر ] مثانه است . و علامت او سپيدى بول است و تقدم تدابير مبرّده و حرقت و عطش نابودن و گاهى بىاختيار بيرون آيد . علاج : معجون‌هاى گرم چون مثروديطوس و اطريفل كبير و جوارش كندر و سنجرنيا با بعضى قوابض چون جفت بلوط و حب الآس و مانند آن خوردن نفع تمام دارد . و اطريفل صغير ، سه درم با نيم درم سنجرنيا آميخته به غايت سودمند است . و ماسك البول حار « 3 » ، كذلك . و انجير و مويز در تسخين مثانه و جلاء او مخصوص است . و روغن بيد

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Strangury . ( 2 ) . صفت قرص ماسك البول بارد : طباشير ، گشنيز ، تخم حماض ، گل ارمنى ، صندل ، گلنار ، صمغ عربى ، كوفته و بيخته به آب كاهو اقراص سازند . ( 3 ) . صفت قرص ماسك البول حار : بلوط و كندر از هريك دو درم ؛ سعد و خرفه و خولنجان و راسن و وج و كهربا ، از هريك مثقالى نرم كوفته ، دو درم ميل نمايند به مثلب يا به آب .