مموله « 1 » گويند . هريك از اين ، جهت تفتيت حصات مفيد است هر چون‌كه دانند بخورانند . و معجون حجر اليهود « 2 » يا شيرهء تخم خيارين و خربزه نفع تمام دارد . و معجون عقرب « 3 » ، به غايت مفيد است . [ 1169 ] فايده : آب سرد در ميان طعام و بر نهار خوردن گاه‌گاه ، منع تولد حصات نمايد . و خفتن بر بستر كتان ، سود و بر بستر ابريشم ، ضرر دارد . و بهترين تدابير ، تجويد هضم است و تقويت معده و در خلوّ شكم رياضت كردن و به حمّام معتدل درآمدن و اغذيهء لطيفه چون گوشت تيهو و جوجهء مرغ و بزغاله كه بر سيبل اسپيدباج پخته باشند . و نان خشكار و حمصيه و اسفناخيه يا كدو و خيار ميل كردن . و گفته‌اند كه طبيخ خطاطيف « 4 » ، خلق بسيار را از حصات و دشوارى بول خلاصى داده . و خوردن اين دوا بعد [ از ] تنقيهء بدن فايدهء كلّى دارد .

--> ( 1 ) . اين پرنده به فرنگى صفراغون و به عربى ، ابو المليح و ابو الفضيل و طير الملوك به فارسى ، دم جنبانك و دمچه و به شيرازى ، مرغك سقا نام دارد . و آن ، مرغى است قريب به گنجشك ، خاكسترى رنگ مايل به زردى و سبزى و منقار آن باريك و دم آن اندك دراز و بر آن نقطه‌هاى سفيد و در موسم سرما بيشتر ظاهر شود . م . ( 2 ) . صفت معجون حجر اليهود كه سنگ گرده و مثانه بريزد : مغز تخم كدو و مغز تخم خيارين ، مغز تخم خربزه و حب كاكنج ، از هريك پنج درم ؛ حجر اليهود اصيل ، پنجاه درم [ همه را ] كوفته و بيخته با شهد بسرشند . شربت ، دو درم تا سه درم . ( 3 ) . صفت معجون عقرب : خاكستر عقرب ، سه درم و نيم ؛ جنطيانا ، يك درم و نيم ؛ زنجبيل ، يك درم ؛ فلفل ، دو درم ؛ دار فلفل ، دو درم ؛ كاكنج ، پنج درم و نيم ؛ جندبيدستر ، چهار درم ، [ همه را ] كوفته و بيخته با عسل بسرشند . شربت ، دانگى به آب كرفس و به كودك ، نيم دانگ . ( 4 ) . صفت آن : خطاطيف را بگيرند و بال و پر آن را دور نمايند و در ديگ اندازند و به روغن بادام بپزند و آب كرفس بر او ريزند و گشنيز و دارچينى و خولنجان آميزند .