[ 1246 ] فايده : قواعد كلى درمان هر نوع فتق . [ 1247 ] فايدهء جليله : در ذكر « داغ كردن » كه اطباى هند در درمان اين مرض به كار مىبرند . [ 1248 ] فصل دوم : در فتوّ السره ؛ يعنى بلند شدن ناف كه يا در حين ولادت مىافتد و يا پس از آن . [ 1249 ] باب بيست و يكم : در امراض مخصوص زنان . [ 1250 ] تشريح رحم . [ 1251 ] فايده : تشابه رحم و تخمدان‌ها به ذكر و بيضه‌ها كه به سوى درون شكم برگشته‌اند . [ 1252 ] فايده : كوچكى رحم دوشيزه‌ها و وسعت آن پس از زايمان . [ 1253 ] فايده : تشريح بكارت . [ 1254 ] فايده : وجود نوعى مشاركت ضعيف در امراض رحم و مغز به سبب عصب . [ 1255 ] فصل اول : در عقر ؛ يعنى نازايى . [ 1256 ] قسم اول : نازائى از جانب زن ؛ كه يا به سبب سوء مزاج رحم است ، يا به سبب فربهى مفرط زن ، يا لاغرى مفرط او ، يا به سبب بند شدن حيض ، يا به سبب اورام يا زخم در رحم ، يا به سبب تولد باد غليظ در آن ، يا به سبب ورم سفت يا مانعى ديگر كه دهانه رحم را ببندد ، يا به سبب انحراف دهانهء رحم از مقابل فرج ، يا به سبب موانع خارجى چون حركت شديد زن بعد از جماع و يا عدم رعايت آداب طبى جماع يا هر نوع عامل مسقط جنين از امور نفسانى و بدنى . [ 1257 ] تفصيل بحث از سوءمزاجات رحم . [ 1258 ] قسم دوم : نازائى از جانب مرد ؛ كه يا از بدى مزاج منى مرد به سبب حرارت يا برودت است ، يا از كوتاهى رباط سر ذكر ، يا از نقص در آلات منى مرد است . [ 1259 ] تبصره : اى بسا خاصيتى ويژه در منى مرد يا زن باشد كه مانع حمل شود و هيچيك از اسباب مذكوره نباشند . [ 1260 ] فايده : امتحان منى مرد و زن در تشخيص نازائى هريك . [ 1261 ] بيان ادويه‌يى كه بالخاصيت بر قبول حمل يارى مىدهند . [ 1262 ] فصل دوم : در علامات حاملگى و فرق جنين نر و ماده و تدبير زنان حامله و كثرت سقط جنين و ديرزايى و احتباس مشيمه و جنين ميت و احتباس نفاس و تدبير تسكين درد رحم بعد از زايمان و تدابير اسقاط جنين . [ 1263 ] قسم اول : علائم حاملگى و فرق جنين نر و ماده و امتحان آن . [ 1264 ] قسم دوم : در تدبير زنان حامله . [ 1265 ] تدبير عوارض حاملگى : قىء و دل به هم خوردن ، آرزوى خوراكىهاى بد ، باد شكم ، ورم دست و پا ، خارش و جوشش فرج يا بيرون آن ، كشيدگى عضلات