مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
مقدمه و فهرست 67
طب اكبرى ( فارسى )
[ 1157 ] فصل دوم : اندر هزال كليه ؛ يعنى لاغرى كليه كه از سوء مزاج كليه يا كثرت استفراغات است . [ 1158 ] فصل سوم : در ضعف كليه ؛ كه از سوء مزاج كليه يا لاغرى آن يا اتساع مجارى كليه در اثر كثرت صرف مدرّات يا استفراغات مفرط يا ضربه و سقطه است . [ 1159 ] فصل چهارم : در ريح الكليه ؛ كه بادى غليظ در نواحى كليه است كه درد تمددى در كليه و پشت ايجاد مىكند . [ 1160 ] فصل پنجم : در ورم الكليه . [ 1161 ] انتباه : اشاره به تشابه درد كليه و قولنج . [ 1162 ] فصل ششم : در قروح كليه ؛ يعنى زخمهاى چركين آن . [ 1163 ] فرق قرحهء كليه و مثانه . [ 1164 ] تبصره : وجوه ديرعلاجى اين قرحه . [ 1165 ] فصل ششم : در جرب الكليه يعنى بثور ريزى در كليه ايجاد شود كه در اثر تيزى مادهاش خارش آرد . [ 1166 ] فصل هشتم : در ذيابيطس ؛ يعنى هرچه آب بخورد ، از راه ادرار بيرون رود البته نه بدون اراده كه آن را « سلسل البول » نامند . [ 1167 ] فصل نهم : در سنگ و سنگريزهء كليه ؛ كه از تحجر رطوبت خام لزج ايجاد مىشوند و غالبا موروثى است . [ 1168 ] فرق سنگ كليه و سنگريزهء كليه . [ 1169 ] فايده : مانعات تولد سنگ . [ 1170 ] باب هيجدهم : در امراض مخصوص مثانه و امراض مشترك بين مثانه و كليه . [ 1171 ] تشريح مثانه . [ 1172 ] فصل اول : در اورام مثانه ؛ كه گرم يا بلغمى يا صلب مىباشد . [ 1173 ] فايده : درمان حبس بول كه در اثر ورم مثانه مىافتد . [ 1174 ] فصل دوم : در قروح مثانه ؛ يعنى زخمهاى چركين مثانه ؛ كه از خلط تيز يا سنگريزه يا پارگى ورم مثانه است . [ 1175 ] نكته : دردناكى قروح مثانه به سبب پرعصب بودن آن . [ 1176 ] فصل سوم : در جرب مثانه ؛ كه تعريف و اسباب آن در جرب كليه گفته شد . [ 1177 ] فصل چهارم : در جمود و بستن خون در مثانه ؛ كه در اثر بيمارى يا ضربه بر مثانه پديد مىآيد . [ 1178 ] فصل پنجم : در وجع المثانه ؛ يعنى درد مثانه كه از ورم يا زخم يا جرب يا سنگ يا باد يا سوء مزاج گرم يا سرد مثانه مىافتد .