[ 1065 ] فايده : جالينوس گويد : ورم طحال ، بيشتر از رطوبت نازله از سر افتد و از رطوبت جگر كمتر افتد . [ 1066 ] قانون بقراط در نسبت لاغرى بدن با بزرگ شدن طحال و چاقى بدن با لاغرى طحال . [ 1067 ] قسم سوم : در تفتيح طحال ؛ يعنى ريم كردن و انفجار ورم طحال . [ 1068 ] قسم چهارم : در ضعف طحال ؛ يعنى ضعف در يكى از قواى چهارگانهء طحال . [ 1069 ] قسم پنجم : در سدّهء طحال . [ 1070 ] قسم ششم : در نفخهء طحال ؛ يعنى ورم ريحى طحال . [ 1071 ] قسم هفتم : در حجارة الطحال ؛ يعنى تولد ريگ سياه و ريز در طحال . [ 1072 ] باب پانزدهم : در امراض امعاء . [ 1073 ] تشريح امعاء . [ 1074 ] فايده : محل تولد كرم كدو ، رودهء اعور است . [ 1075 ] فصل اول : در زلق الامعاء ؛ كه برحسب سبب بر چند نوع است . [ 1076 ] اول : از بثور در سطح درونى روده‌ها پديد آيد . [ 1077 ] دوم : از بثورى كه در سطح بيرونى روده‌ها است افتد . [ 1078 ] سوم : از رطوبت فاسدهء چرب در سطح درونى روده‌ها افتد . [ 1079 ] چهارم : از سوء مزاج رطب ساده در امعاء افتد . [ 1080 ] پنجم : از ريزش خلط لذاغ صفراوى بر امعاء افتد . [ 1081 ] فايده : هليلهء زرد ، با وجود اسهال صفرا ، به قوت قابضه‌اش تقويت امعاء نيز مىكند . [ 1082 ] ششم : از ضعف حاصل از نوعى فالج كه در اعصاب امعاء بوده پديد آيد . [ 1083 ] هفتم : از امتلاى بلغم و صفرا افتد . [ 1084 ] هشتم : مسهل قوى العمل سبب زلق شود . [ 1085 ] تنبيه : مراد از غذاى هضم نشده كه در زلق الامعاء برمىآيد چه چيز است ؟ [ 1086 ] فصل دوم : در اسهال كه فقط از روده برآيد ( ذوسنطاريا ) ؛ كه بر چند قسم است . [ 1087 ] قسم اول : اسهال حادث از گشودن رگ‌هاى روده . [ 1088 ] قسم دوم : اسهال حادث از سحج روده‌ها ؛ يعنى خراش سطح درونى آنها ؛ كه برحسب سبب بر چند قسم است . [ 1089 ] اول : حدّت صفرا سطح آنها را بخراشد . [ 1090 ] ايجاد خراش در روده‌ها در اسهال صفراوى طولانى به مدت يك هفته و ايجاد زخم آنها در دو هفتگى . [ 1091 ] تنبيه : در سحج امعاء عليا ، دواى مشروب و در سحج امعاء سفلى ، حقنه سريع