بحث « طبى - فقهى » تجويز شراب در كتب طبى ترديدى نيست كه در كتب طبى ، بحث‌هايى چه در كليات و چه در ادويهء مفرده و چه در قرابادينات و يا درمان‌ها پيرامون خواص شراب مطرح شده است . اين بحث را از دو جهت مىتوان مورد بررسى قرار داد : الف ) از جنبهء فقهى : نوشيدن شراب به فتواى مشهور فقهاى شيعه حرام و از گناهان كبيره شمرده شده است حتى اگر نجات جان فرد متوقف بر آن باشد « 1 » . و فتواى « حضرت امام خمينى » - رضوان اللّه تعالى عليه - بر اين است كه اگر نجات جانى واقعا بر آن متوقف باشد و بدلى « 2 » نداشته باشد تجويز آن بلامانع است كه البته در ادامه تصريح دارند كه اگر باز هم از نوشيدن آن اجتناب شود كه بلكه شفاء از طرق ديگر حاصل آيد بهتر است . ب ) از جنبهء طبى : واضح است كه اطباء هم از خواص شراب بحث كرده‌اند و هم از مضرات آن و هم از بدل‌هاى آنكه ما تحقيقات خود را در اين زمينه در معرض ديد خوانندهء گرامى قرار مىدهيم تا خود به نتيجه برسد : شيخ الرئيس ابن سينا علاوه بر مضرات فراوان شراب كه در جاىجاى قانون متذكر شده است در رسالهء « عهديه » با خود عهد مىكند كه هيچ‌وقت شراب را حتى براى استشفاء ننوشد . حكيم مؤمن در كتاب « تحفة المؤمنين » در مضرات خمر چنين مىگويد : « بالجمله ، سبب موت فجاة و خناق و امراض دماغى مثل سكته و صرع و فالج و جنون و سرسام و رعشه و امثال آن و درد چشم و امراض گوش و خيشوم و دهان و دندان و زبان و اسهال دموى و ورم جگر و سپرز و خفقان و ضيق النفس و

--> ( 1 ) . مخفى نماند كه در روايات ما تصريح شده است كه خداوند شفاء را در چيز حرام قرار نداده است . در توضيح بايد گفت كه اين امر با خواص درمانى موجود در محرمات كه پشتوانهء علمى دارند منافاتى ندارد چون اى بسا منظور روايت اين است كه چيز حرام به عنوان شفا بخشى منحصربه‌فرد نمىباشد چنانچه اين امر در همين بحث ما به اثبات مىرسد كه شراب ، درمانگرى منحصربه‌فرد نيست . ( 2 ) . اگر از روى انصاف مباحث آتيهء ما و نيز خواص خمر و تكرار فراوان هريك از آنها بر ذيل ديگر مفردات دارويى در كتبى چون « تذكرة اولو الالباب » ، « جامع ابن بيطار » ، « تحفة المؤمنين » و « مخزن الادوية » مورد ملاحظه قرار گيرد ، تصديق خواهد شد كه خمر در تمام افعال خود داراى بدل و بلكه بدل‌هاست كه مضرات آن را هم ندارند .