ربط اطراف مفيد است ، از ابط و اربيه شروع بستن كنند و به اسفل فرود آيند . و ايضا ترياق فاروق و فلونيا نافع . و ايضا تعريق قابض است مجذب المادة إلى الظاهر ، خواه تعريق به استحمام كنند ، خواه تبخير آب گرم ، ردا بر تن پيچيده و سر از آن خارج نموده و اگر عرق مفرط شود شربت سيب و شربت انار و شربت به بنوشانند . و آب سيب و به و آب مورد تر بر بدن مالند ، خاصه اندر پشت و لخالخ طيبه از مياه رياحين و عصارات فواكه طيبه و صندل و كافور و گلاب ترتيب داده ببويانند . و ايضا دَلك اعضا و تسخين آن . و وضع محاجم نارى تحت الاضلاع و بين الكتفين . و تضميد معده و احشا به اضمدهء قابضه كه از پست جو و آب سيب و به و آب مورد و گلنار و طباشير و خرنوب و مانند آن ساخته باشند سودمند است . و كذا تدهين شكم به روغن به و روغن مصطكى . و كذا تقويت به شمومات طيبه . و كذا لقمه‌اى چند از نان اندر آب انار ترش آغشته خورانيدن و عقب او كفك سوده اندر شراب ريحانى تر كرده قدرى دادن . و كذا پست جو با قدرى خشخاش سوده خورانيدن . و كذا حب الرشاد سه درم بريان كرده و در دوغ جوشانيده چون غليظ شود نوشانيدن و هذا غاية في القبض و ينفع المرطوب . و كذا اسبغول بريان و صمغ عربى بريان و گل ارمنى به روغن گل چرب كرده مع رب به و رب سيب و شراب غوره دادن كسى را كه مزاج او بسيار گرم بود . و كذا تهيّج قى اگرچه تشرّب آب گرم بود . و وضع اطراف در آب گرم مانع الاسهال است . و واجب است كه غذا نيز قابض دهند و آب غوره و امثال آن بر ثلج سرد كرده مفيد است . و بايد كه هواى خانه معتدل سازند ، چه هواى بارد بنا بر عصر مواد اسهال را مدد مىدهد و هواى گرم نيز ممدّ او است . و اگر قوت مسترخى باشد تبريد ظاهر تن معين اسهال است و شربت شراب به دستور ، پس اجتناب از اين لازم دانند . و بدانند كه هر گاه تدابير معدله و قابضه مفيد مىشوند و ضرور افتد آخر الامر مخدّرات و حابسات قويّه بايد داد . و واجب است كه اقراص و سفوفات قابضه نزد طبيب مهيا باشند ، تا عند حاجت به كار برد و چون اين اشيا در قرابادينات مملواند در اينجا به ضبط آن پرداختن مستحسن نديده ، فلينظر فيها . فائده در تدبير كسى كه او را مسهل دهند و عمل نكند هر گاه بطوء در عمل معلوم شود و بدانند كه عمل ناكردنش ايذاى نمىدهد احسن آن كه باعث بر حركت نگردند در آن روز و اگر مغص و تشويش و سدر و صداع و تمطّى و تثاؤب آرد و دوا هنوز در معده باشد ، ماء العسل گرم به آب گرم نمك اندر افگند و جوش كرده بدهند تا دوا خلط را رقيق ساخته مدد دهد بر اجابت و باشد كه به مطبوخات فواكه و ازهار مليِّنه مدد دهند . و ايضا در اين وقت مصطكى سوده از يكدام تا دو مثقال آب گرم خوردن نعم المعين است . و كذلك تناول اشياء قابضه خاصةً كه عطريه باشند مانند سفرجل و تفاح و امثال آن به تعديل در اين باب‌اند ، چه ، اين چيزها بنا بر قبض فم معده و ما