قسم ثانى از دستورات از جامع موسوم به تحقهء المؤمنين كه آن ، مشتمل است بر تشخيصات و دستورات . در بيان اعمالى كه متعلق است به ادويهء مركبه و ذكر هر يك : بايد تركيب از مفردات كرد و هر چند از مركب قليل الاجزاء مقصود حاصل شود ، بهتر از كثير الاجزاء . و سبب كثرت اجزاء ، بسيار مىباشد ؛ مثل ادخال چيزى كه بدرقه دواى مقصود باشد و يا مصلح گردد ، يا معاون شود ، يا تقويت و نفوذ او منظور باشد و امثال آن از ما يحتاج اليه از دفع كراهت طبع و حفظ قوت كيفيت استعمال آن و بايد در مركبّات اجزائى كه اصل و عمده باشد و از كبار ادويه ، حذف نكنند ؛ مثل قرص افعى و ترياق كبير و هر چه مفسد آن باشد داخل ننمايند ؛ مثل بلادر كه مفسد قرص افعى و اكثر ادويهء ترياق است و هر چه اثر ادويه كه از هر يك ضد ديگرى باشد ؛ در قدر شربت مساوى نكنند كه فعل يكديگر را مانع نشود ؛ مثل تساوى اجزاى مسهل به اجزاى قابض و بايد طبيعت عليل و علل و طبيعت اعضاى معلوله و طبيعت ادويه و خصوصيت آن به هر عضوى و خلطى و فصلى و مكانى و عادتى و سنى منظور باشد . چون بعضى از ادويه شديد القوةاند ، مثل افيون و فرفيون و بعضى ضعيف القوة و بعضى ضد فعل دواى شديد القوة و بعضى كثير المنفعة و با منفعت خاص‌اند ، مانند غاريقون و بعضى قليل المنفعة كه زياده از يك منفعت نداشته باشد و بعضى « شريف » الفعل و بعضى خسيس و بعضى مشترك النفع‌اند با ديگرى و بعضى در منافع منفرد و بعضى مضعف قوت ادويهء نافعه‌اند ؛ پس در تراكيب شرط است كه از كثير المنفعه و « شريف » و از ضعيف