محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
90
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
طلا ، زنگار ، زعفران الحديد ، بالسوية سحق [ بليغ ] نموده به آب صمغ به قدرى كه توان استعمال نمود سرشته ، به كار برند . عمل نقاشى : طلق محلول را با نمك مثل غبار سائيده ، به غسلِ مكرر رفع نمك نمايند و با آب صمغ عربى حل نموده ، نقاشى به آن كنند ، در نمود بهتر از ورق نقرهء محلول است و چون زعفران اضافه نمايند ، نايب مناب تذهيب به ورق طلا است و با زنگار ، زمردى و با عصفر ، فستقى مىشود . عمل مداد كتابت : چون بيخ وسمه را مهرا پخته با صمغ عربى استعمال كنند ، قائم مقام مداد است . بدل شنجرف : كه در كتابت و نقشها بهتر از شنجرف است : اشنان سبز را يك شبانه روز در آب بخيسانند ، پس نمك اضافه نموده به آتش نرم بجوشانند تا درد و صاف او جدا شود و آب اشنان سرخى و درخشندگى به هم رساند . پس صاف لطيف او را با صمغ عربى جمع نموده استعمال كنند . تدبير آهن : كه مانند آهن ربا آهن بربايد : آهنى را در روغن كنجد اطفا نمايند و بار ديگر تفته ، اطفاى آن به آب كنند . تدبير آلات آهنى : كه هرگز زنگ نگيرد : بايد قلى را چرب كرده ، گذاشته تا زنگ به هم رساند و از آن روغن و چربى زنگ گرفته به آلات حديدى هرگاه بمالند ديگر زنگ نمىگيرد .