و سركه در آن قسمى از سكنجبين بزورى است و جهت تقويت معده و جگر و رحم و رفع استسقاء و جهت سدد احشا و تبهاى مركّبه نافع است . نسخه معمولِ مرحوم « حكيم محمد شفيع اصفهانى » كه حقير نيز تجربه نموده ، تحرير مىيابد : پوست بيخ رازيانه ، انيسون ، تخم كاسنى ، بيخ كاسنى ، رازيانه ، تخم خيار ، تخم خيارزه - كه به لغت اصفهانى تخم كلونه [ كلونده ] - نامند تخم كشوث ، گل كشوث ، تخم خربزهء گرمك ، از هر يك سه مثقال و به غير تخم كشوث و گل آن ، ساير اجزاء را نيم كوب كرده و با آب بخيسانند و روز ديگر جوشانيده ، آب او را با شكر نود مثقال به قوام آورند و هر روز تا ده مثقال آن را با شيرهء تخم خربزه و تخم كاسنى و امثال آن بنوشند و بعد از هر دو سه يوم ، مسهل موافق علت ، خصوصاً حبوب مسهله تناول نمايند . در ايام شرب اين شربت و چند يوم بعد از او ، از برنج و نان اجتناب را واجب دانند . هرگاه جهت مبرود المزاج باشد ، تخم كرفس ، سه مثقال ، اضافهء اجزا كنند و با شيرهء رازيانه و امثال آن بنوشند و هرگاه با سركه ترتيب دهند ، اجزاء را در نود مثقال سركه و صد و هشتاد مثقال آب خيسانيده ، بجوشانند تا به ثلث رسد ، پس با شكر به قوام آورند و هرگاه با قرصهاى مناسبه استعمال نمايند اسرع التأثير است . طريق سوم : گرفتن عرقها و آبها و روغنها دستور گرفتن عرق گوگرد : كه اهل صناعت ، ماء العروس نامند و در غايت حرارت و يبوست و مفرّح اعضاء و شديد النفوذ و ملطّف و جالى و مفتّح و جهت مبرودين و مرطوبين ، نافع و در تحليل و تلطيف فلزات قوى الاثر است . قنديلِ شيشه‌اى دهن فراخ به اين صورت كه چراغدان در محاذى لب او باشد - يا معكوس - نصب نمايند و در زير چراغدان ظرفى بگذارند كه قطر او زياده از قطر دهن قنديل باشد تا هر عرقى كه از لب قنديل چكد در آن ظرف رود و آن ظرف بايد چينى [ يا مزحج ] باشد و قنديل را اندك منحرف بياويزند تا از يك طرف آن عرق بچكد و در چرغدان به جاى پيه ، گوگرد شفاف كرده بر افرزوند تا دود گوگرد در قنديل پيچيده ، مستحيل به عرق گردد و مىبايد شعلهء او بيرون قنديل نرسد و پيوسته گوگرد در چرغدان كنند كه منطفى نگردد و از هوا محافظت تمام بايد نمود كه از خارج داخل قنديل نشود و