محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
369
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
رطوبت دماغ اذان الفأر غرغرهاش . تنباكو و نيز محرّك آن . دارچينى جهت تخفيف آن . زبيب الجبل غرغرهاش ، جاذب و منقّى بلغم . زنجبيل جهت اخراج رطوبات دماغ و حلق . زيتون برگ و بيخش ، بخاراً جهت اخراج از بينى به غايت مؤثر . شقايق النعمان سعوطاً ، منقّى آن . عود بخوراً ، محلّل آن . فلفل خائيدنش ، در رفع آن نافع . كندر . ميعهء يابسه بخورش در اين امر مؤثر . سفوف للحفظ ( 23 ) جهت تنقيهء آن از رطوبات فاسده نافع . يبوست دماغ اكارع نطولًا ، جهت يبوست دماغ نافع . بزرقطونا ضماداً و نيز جهت اعضاء . توت شيرين . خوخ در ترطيب مزاج سوداوى كه از احتراق اخلاط باشد . قرع ضماداً و همچنين روغن تخمش ظاهراً در مغص صفراوى بىعديل و نيز روغن كدو ظاهراً جهت حرارت و يبوست دماغ به غايت مفيد . لبن النساء سعوطش . نيلوفر . ترطيب دماغ بطيخ . بنفسج نطولش و همچنين روغنش جهت اين امر . خس روغن تخمش . رؤوس نطولًا . قرع شرباً در اين امر مؤثر . لبن البقر شرباً . لبن النساء قطوراً و ضماداً جهت اين امر نافع . مربّاى بنفشه ( 10 ) جهت اين امر نافع . حرارت دماغ بقلة الحمقاء جهت تبريد دماغ . قرع شرباً ، جهت اين امر مفيد و همچنين روغنش ظاهراً در يبوست دماغ به غايت مفيد . كافور طلاءً جهت شدّت حرارت روح آن . سردى دماغ آجر در تحليل مواد باردهء دماغى بىعديل و مجرّب و همچنين روغنش نشوقاً جهت امراض باردهء بينى و دماغ . حبّ البان . حزاء برّى بوييدنش . درداب بوييدنش ، مسخّن آن . زنبق روغنش طلاءً .