مكى به قدر يك دانگ عجيب الاثر است . ورم كف : كه ميخك نامند زبون‌ترين امراض و از مواد محترقه حارّه مىباشد . علاج : پوست خشخاش را كوبيده ، در سركه پخته ، به وزن او بزرقطونا كوفته و قدرى روغن گل سرخ اضافه نموده و نيم گرم ضماد نمايند . و طلا كردن آنچه در ثآليل مذكور شد ، به غايت نافع است و هرگاه منفجر گردد ، به مرهم كافور معالجه كنند . امراض پر و بال و موى : از آن جمله ضعيف بر آمدن و پيچيدگى است . پس اگر با وجود آن لاغر گردد . سببْ قلت مادهء غذايى خواهد بود و در اين صورت ، لحوم لطيفه بايد داد و تقويت هاضمه به ادويه‌اى كه در امراض حوصله مذكور شد بايد نمود . و اگر بدون لاغرى باشد ، سبب آن مواد فاسده است . و به دستور ، بر آمدن و ريختن و ريزه شدن و اصلا نروييدن از احتراق مواد و يبس خواهد بود . علاج آن : به مسهلات مذكوره كنند . و بعضى صبر زرد را بسيار نافع دانسته‌اند از يك دانگ تا دو دانگ . و روغن حبّ الغار و گردكان و فرفيون و پيه تازه و خاكستر عليق و خاكستر پرسياوشان تضميد نمايند . و به طبيخ شلغم و برگ كنجد ، مكرر بشويند . و هرگاه موى بريده شده ، ريزد و اصل آن باقى ماند ، تدهين به روغن مورد و روغن وسمه و قدرى لادن كنند . و چون مگس را بال جدا كرده در روغن گردكان حل نموده بمالند ، عجيب الاثر است . قراع : ريختن مويهاى ريزهء سر است . علاج : تسقيه به ماء الشعير و تطليه به آب كدو و روغن بنفشه و آب گشنيز و خاكستر پرسياوشان و دانه خرماى سوخته كنند . جرب : ريختن جميع موى سر است با وجود سبوسه و خارش . علاج : به آب خرزهره و آب چغندر و حلبه بشويند و روغن بادام با عسل بمالند و روغن تازه با شكر طعمه دهند . قمل : به فارسى شپشه گويند . علامتش فرو رفتن چشم و پيوسته گشوده داشتن بال و خاريدن به منقار و مخلب و حركت بسيار كردن است . علاج : بخور به طرطير كنند و او را به فارسى دارتو نامند و مستعمل صبّاغان است . و