محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
289
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
[ 788 ] فتيله ديگر : در قطع خون بواسير اكثر اطبا مجرب دانستهاند : اقامع بادنجان - كه به فارسى كلاه بادنجان نامند - با مثل آن بادام تلخ نرم كوبيده ، حمول و طلا نمايند . [ 789 ] حمول جهت گشودن خون بواسير هرگاه مسدود شده باشد و باعث زحمت گردد : اوّل مقعد را به روغن تخم زردآلو و مغز ساق گاو و روغن كوهان شتر با قدرى مقل طلا كنند و لتّه را به آن آلوده كرده و بردارند ، پس عرطنيثا ، يك ؛ قنّه ، چهار ؛ شحم الحنظل [ نيم ] با زهرهء گاو سرشته ، حمول نمايند و هرگاه به سبب تندى ادويه خروج مقعد و وجع به هم رسد به روغن گل سرخ و مويزج و سرگين كبوتر و زهرهء گاو طلا كنند . [ 790 ] فتيله به جهت رفع حرقة البول و قطع چرك آن ، به غايت نافع و از مخترعات حقير است و به غايت مجرب و به دستور ، جهت نواصير بىعديل است چون فتيله را در سوراخهاى نواصير گذارند . و در باب ذروراتِ آكله نيز اشاره به اين نسخه شده است و از اسرار مىتواند بود : صبر زرد ، يك ؛ توتياى مغسول ، سفيداب قلع مغسول و مرداسنگ مغسول ، از هر يك دو ؛ گل ارمنى ، دو ؛ كتيرا ، يك ؛ گلنار ، كندر و موى سوخته از هر يك ، يك ؛ افيون ، نيم ، نرم سائيده و از حرير گذرانيده ، به آب گشنيز سرشته ، فتيلههاى باريك ساخته و در سوراخ قضيب گذارند . [ 791 ] فرزجه جهت حمل مجرب است : و بايد بعد از حيض سه شبانه روز متصل بردارند : زهرهء خرگوش و سرگين او و عسل هر يك يك مثقال فرزجه ساخته و استعمال نمايند . [ 792 ] فرزجه جهت حمل : منقول از ابن سرابيون كه والد حقير مجرب دانسته : زعفران ، حماما ، سنبل الطيب و اكليل الملك ، از هر يك سه و نيم ؛ ساذج و قردمانا ، از هر يك ، يك اوقيه ؛ پيهء اردك و زردهء تخم مرغ ، دو اوقيه ؛ روغن ناردين ، نيم اوقيه ، با لتهايى كبود سه روز حمول نمايند و هر روز و هر شب تازه كنند و هر روز يك مثقال نشارهء عاج را با مثل او نبات تناول نمايند . [ 793 ] فرزجه جهت گشودن حيض ، مجرب است : سداب ، سه ؛ مر صاف و ابهل ، از هر يك يك ؛ رازيانه دو ؛ تخم مرو ، سه ، با زهرهء گاو فرزجه بسازند . [ 794 ] فرزجه جهت گشودن حيض ، و منقول از ابو حنا : كه حيض محتبس هفت ساله را