محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
271
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
كاهو ، بزر البنج و بيخ لفاح ، بالسوية با آبى كه خشخاش در او پخته باشند استعمال كنند . [ 653 ] ضماد سليمانى : جهت درد مفاصل مزمن مجرب است : داراشكنه - كه سليمانى نامند - و زيبق ، هر يك دو مثقال ، با هم سائيد و با آب دهن تر كنند تا سيماب كشته شود و ده مثقال صابون حلبى را در آب حل كرده ، اضافه نمايند . [ 654 ] ضماد دبق : جهت مفاصل بارد و فالج و امراض عصبانى ، جميعاً نافع و مفتّح و محلّل قوى و جاذب خار و پيكان از عمق بدن است و حقير تجربه نموده است كه مداومت ضماد او بر مهرههاى پشت و مفصل ، باعث نجات جمعى كثير از استرخاء و تشنج چند ساله شدهاند : تخم انجره ، بيست ؛ بوزيدان ، بوره ، نوشادر ، زراوند مدحرج ، شحم حنظل و علك البطم ، از هر يك پنج ؛ حلبه ، فلفل ، دارفلفل و عاقرقرحا ، از هر يك دو ؛ اشق ، چهار ؛ مقل ، قردمانا ، عود ، بلسان ، كندر ، مر صاف ، راتيانج ، زاج ، استخوان سوخته ، ابهل ، صبر زرد ، افسنتين ، سعد ، اذخر ، فرفيون و سورنجان ، از هر يك سه ؛ دبق ، دوازده ؛ موم ، چهل و پنج ؛ حبّ السلاطين ، شش ، با روغن سوسن و امثال او پانزده مثقال به دستورى كه در قاعدهء مراهم مذكور است ترتيب دهند و صمغها را در سركه حل كنند و عسل را به قدر سركه اضافه نمايند . [ 655 ] ضماد مفاصل حارّه : كه در وقت هيجان ، تسكين الم كند : افيون و زعفران ، بالسوية ، با شيره تازه سائيده ، با روغن گل سرخ ضماد نمايند . [ 656 ] قرص تنزوئى : كه با ادويهء حارّه جهت بارده و با اشياى بارده در حارّه استعمال نمايند و از مجربات حقير است : آرد لوبيا ، مرزنجوش ، گل خطمى ، بزرقطونا ، سورنجان و اكليل الملك ، هر يك ده مثقال ؛ خولنجان ، شياف ماميثا ، آرد جو ، هر يك پنج مثقال ؛ بيخ لفاح ، زعفران و افيون ، هر يك دو مثقال قرص بسازند و استعمال نمايند . [ 657 ] ضماد : مجرب حقير جهت تسكين ضربان مفاصل و درد سر . ضربانى : مغز استخوان پاچه ، ده مثقال ؛ روغن گل سرخ ، پنج مثقال ؛ فرفيون ، يك مثقال و زعفران ، يك مثقال و زعفران ، سه مثقال . [ 658 ] ضماد ديگر : جهت مفاصل و آنچه قريب به تحجر باشد و مسكّن اوجاع بارده است و حقير تجربه نموده است : مغز دانهء خروع - كه بيدانجير باشد - سه جزء ؛ روغن تازهء گاوى و عسل ، هر يك جزئى « لاى » به وزن عسل بعد از سحق مجموع ، سرگين خشك ، گاوى