[ 541 ] شياف مرارات : و به يونانى باسليقون نامند . به معنى ملوكى و « بقراط » گويد كه از تأليف « اسطيطيفان » است و قوتش تا دو سال باقى است . جهت نزول آب و قروح و غشاوه و رطوبت ، مفيد است و سريع النفوذ به حدى است كه در طبقات تأثير مىكند : اقليمياى محرق پانزده ؛ صمغ عربى ، هشتت ؛ مداد هندى و فلفل سفيد ، از هر يك پنج ؛ سفيداب قلعى ، چهار ؛ اشق ، سكبينج ، روغن بلسان و جاوشير ، از هر يك دو - و اگر روغن بلسان نباشد ، روغن آجر - ؛ افيون ، يك ؛ زهرهء كفتار ، يك ؛ زهرهء ماهى شبوط و زهرهء كبك ، مكد هفت ؛ زهرهء باشه و عقاب و گاو و خرس و گرگ و غراب و باز ، از هر يك يك و نصف و « شيخ ابو على » - قدس سره - مىفرمايد كه ضرورى ، زهرهء شبوط و كبك است و ساير مرار ، پردر كار نيست . و بايد با آب رازيانه اكتحال نمايند و مجربين تصريح نموده‌اند كه زهرهء حدائه - كه به فارسى غليواج نامند - و بوم - كه جغد گويند - و كبك ، در رفع نزول آب و غشاوه مجرب است و چون زهرهء غليواج را با آب رازيانه اكتحال نمايند جهت اخراج سمّ مجرب دانسته‌اند . [ 542 ] شياف تفاحى : به غايت لطيف و بىغايله و جهت قروح و ضربان و غشاوه و بثور ، بسيار مفيد است : اقليمياى محرق مطفى در شير الاغ يا به شير دختران ، شانزده ؛ سفيداب قلعى مغسول ، هشت ؛ زعفران ، چهار ؛ كتيرا ، دو ؛ به آب باران سرشته ، با سفيدهء تخم مرغ استعمال نمايند . [ 543 ] شياف سماق كبير : جهت رطوبات و دمعه و حكّه و سلاق و جرب و بياض رقيق و امراض حارّه ، نافع است : سماق ، ده جزء ؛ برگ مورد ، هليلهء زرد و عفص هر يك ربعِ سماق مجموع را با ده چندان آب بجوشانند تا به ربع رسد ، پس صاف نموده ، بجوشانند تا ثلث بماند و اين ادويه را به آن بسرشند و شياف بسازند : شياف ماميثا ، سرمه ، توتياىِ كرمانى ، نحاسِ محرق و سفيداب قلعى ، از هر يك يك جزء ؛ اقاقيا ، نصف جزء ؛ كتيرا ، افيون و نشاسه ، از هر يك ربع جزء . [ 544 ] شياف سماق صغير : جهت رمد و حرارت چشم و التهاب و حكّه و دمعه و جرب و سبل و حجوظِ حدقه و ماق و التصاق پلك ، نافع است و به تجربهء حقير رسيده : سماق بى دانه ، ده جزء ؛ سفيداب ، يك جزء ؛ كتيرا ، نصف جزء ؛ كافور ، ربع جزء ، هرگاه سماق را بجوشانند و آب او را ثانياً طبخ دهند تا غليظ گردد ، پنج جزو او كافى است .