[ 453 ] ماء الاصول : جهت فالج و لقوه و صرع و تشنج و سكته و ساير امراض بلغمى ، نافع است . موافق نسخهء حنين و كامل و « امين الدوله » و « ثابت بن قره » : پوست بيخ رازيانه ، بيخ كرفس و اذخر ، از هر يك ده درهم ؛ تخم كرفس ، انيسون و رازيانه ، از هر يك چهار درهم ؛ مصطكى ، سنبل الطيب ، جنطيانا و فقاح اذخر ، از هر يك دو درهم و نيم ؛ حبّ بلسان و اسارون ، از هر يك دو درهم ؛ عود بلسان ، سليخه ، حرمل ، بوزيدان و نانخواه ، از هر يك سه درهم ؛ مويز بىدانه ، بيست درهم ، در چهار رطل آب بجوشانند تا به ربع رسد ، پس صاف نموده ، هر روز سى مثقال با روغن بادام شيرين ، يك درهم و تلخ يك درهم و روغن بيدانجير ، يك درهم و معاجينى كه به جهت امراض مذكور مناسب است بنوشند . [ 454 ] ماء الاصول نوع ديگر : جهت سدهء جگر و برودت و فساد مزاج و معده و استسقاء و تبهاى كهن ، نافع است : پوست بيخ كرفس و بيخ رازيانه ، از هر يك هفت ؛ اذخر و فقاح او ، از هر يك پنج درهم ؛ مصطكى و سنبل الطيب ، از هر يك دو و نيم ؛ فوة الصبغ ، لك پاك كرده و عود بلسان ، از هر يك دو ؛ شكاعى ، بادآور ، گياه غافث ، پوست بيخ كبر ، كماذريوس ، كمافيطوس ، افسنتين و گل سرخ ، از هر يك سه مثقال ؛ انجير زرد ، ده دانه ؛ مويز بىدانه ، بيست مثقال در چهار رطل آب بجوشانند تا به ربع رسد و هر روز سى مثقال او را با روغن بادام شيرين و تلخ و دواء الكركم و امثال آن بنوشند . [ 455 ] ماء الاصول نوع ديگر : جهت نقرس و درد ورك و مفاصل كه از برودت باشد ، به غايت مجرب است . پوست بيخ كرفس و بيخ رازيانه ، از هر يك ده مثقال ؛ پوست حنظل ، قنطوريون رقيق ، شيطرج ، نانخواه ، انيسون ، بوزيدان و ماهى زهرج ، از هر يك پنج مثقال ؛ در سه رطل آب بجوشانند تا به ثلث رسد و روزى يك اوقيه با يك درهم روغن بيد انجير كه خروع نامند بنوشند و اگر امراض بسيار باشد با روغن گل كاكنج استعمال نمايند . [ 456 ] ماء البزور : كه در منع ادرار عرق مجرب است : گشنيز خشك ، سماق پاك كرده ، برنج سفيدِ مكرر شسته ، از هر يك پنج مثقال ، با سه مثل آن آب بجوشانند تا به ثلث رسد ، پس صاف نموده و روزى بيست و پنج مثقال بنوشند . [ 457 ] ماء الاصول : مجرب ابوى جهت ضيق النفس و گرفتگى آواز و ربو : پوست بيخ كرفس و بيخ رازيانه ، هر يك هفت ؛ انيسون ، سه ؛ تخم كرفس ، هفت ؛ رازيانه ، سه ؛ مصطكى ، يك ؛ سنبل الطيب ، يك ؛ اسارون و ساذج هندى ، از هر يك يك و نيم ؛ قنطوريون رقيق و غليظ