محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

224

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

[ 412 ] حلواى سيب و به : كه مقوّى معده و جگر دل و مولد خلط صالح و معتدل الكيفيه‌اند : هر يك از آن را كه خواهند بعد از پاك كردن از تخم و پوست بكوبند و طبخ نمايند تا مهرّا شود و آب او بسوزد و اگر قدرى گلاب به آب آن اضافه كنند بهتر است و عسل كف گرفته با شكر به قوام آمده به قدرى كه شيرينى او مطلوب باشد اضافه نموده و طبخ دهند تا منعقد گردد و مغز پستهء بوداده به قدر احتياج مخلوط نمايند . [ 413 ] حلواى نارنج : و حلواى بالنگ نيز گويند و بهترين حلواهاست و مقوّى احشاء و موافق محرورين است : پوست بالنگ خشك را بعد از گرفتن پوست بيرون و رفع تلخى آن ، كه قدرى در آب جوشانيده باشند ، نرم بكوبند و به دستور حلواى سيب با شكر به قوام آورند و قدرى آب نارنج كه او را ترش كند اضافه نمايند و بعد از جذب ترشى ، مغز پستهء بو داده به او مخلوط كنند . اگر به جاى آب نارنج آب ليمو يا آب ترنج كنند پسنديده است و اگر قدرى از پوست نارنج كه شيرين كرده باشند ملحق سازند ، انسب خواهد بود و اگر به جاى بالنگ ، زردك را مهرا پخته ، به دستور به عمل آورند ، در تقويت باه ، قوىتر و ثقيل تر از حلواى سيب و نارنج است . طريق بو دادن مغز پسته و بادام به جهت حلويات : آن است كه با سبوس گندم در ديگى كرده و برشته كنند و به سرعت بر هم زنند كه مغزها نسوزد و بو بردارد ، پس از سبوس پاك كرده و استعمال نمايند . [ 414 ] فالوذج : معرَّب از پالوده است . از تر حلواى نشاسته ، اعدل در منافع ، مثل آن و مضرّ معدهء سرد و مرطوبين است : نشاسته را با قدرى شكر كه مايل به شيرينى گردد چندان جوش دهند كه چون سرد شود بسته گردد ، پس در طبقى كرده و بعد از بسته شدن به كارد ريزه كنند و با شربت قند و عسل به حسب امزجه استعمال نمايند . [ 415 ] فرنى : كه به عربى ، محلبيه نامند ، كثير الغذاء و مبهّى و مسمِّن بدن و مقوّى گرده و جهت خشونت حلق ، سرفه و طول عمر و تولد منى و يبوست طبع ، نافع و مسدد و مضرّ جگر ضعيف و درد معدهء سرد ، بطىء الهضم است : آرد برنج را با آب و شير بالمناصفة چندان بجوشانند كه مهرّا شود و شكر به قدر حاجت اضافه نمايند و طبخ دهند تا بسته شود .