و بيرون آورند و بيست و پنج مثقال گل گاو زبان و پانزده مثقال بادرنجبويه را علىحده در سه رطل آب بجوشانند تا ثلث بماند و آب او را اضافهء آب ابريشم كنند و با سيصد مثقال شكر به قوام آورند و عنبر اشهب و ورق طلا ، از هر يك ، يك مثقال و نيم و ورق نقره و مرواريد و مصطكى ، از هر يك دو مثقال در آن حل كنند . بعضى به جاى فيله ، حرير كرده‌اند و اگر فيله كنند بايد شكافت و كرم ابريشم را بيرون كرد كه با فيله نجوشد . [ 371 ] شربت ابريشم : كه معمول متأخرين است و موافق نسخهء مرحوم مغفور « حكيم محمد باقر قمى » و موافق اكثر امزجه و در دفع مواد سوداوى و خفقان و تقويت دل و اعضاى رئيسه و معده و اقسام ماليخوليا و توحش و هموم و به غايت مؤثر است : ابريشم حرير ، سيصد مثقال را سه روز در عرق گاو زبان و عرق بيد مشك و عرق شاهتره و گلاب از هر يك ، يك من تبريز - كه ششصد مثقال باشد - با آب سيب شيرين و آب امرود شيرين آب انار شيرين آب به شيرين هر يك دويست مثقال بخيسانند و بعد از آن بجوشانند تا به ربع رسد و در حين جوشانيدن ، قرنفل ، هيل ، عود و ساذج هندى ، هر يك ، يك مثقال و نيم ؛ مصطكى ، سنبل هندى ، جوزبوا ، بسباسه و زعفران ، از هر يك يك مثقال دارچينى سه مثقال همه را كوبيده و در پارچه بسته در آن انداخته بجوشانند و بعد از آن كه آبها به ربع رسد ادويه و ابريشم را افشرده و آب صاف كرده با ششصد مثقال ، شكر سفيد ، و دويست مثقال عسل به قوام آورند و عنبر اشهب و ورق طلا ، از هر يك ، يك مثقال و ورق نقره ، سه مثقال و مشك ، نيم مثقال در آن حل كنند و اگر قوىتر خواهند مصطكى ، زعفران ، درونج ، بهمنين ، قرنفل ، عود ، هيل ، ساذج هندى و صندل زرد از هر يك نيم مثقال كوفته و بيخته اضافه نمايند . بعضى شكر را هزار و دويست مثقال و عسل را سيصد مثقال مىكنند و زعفران را نمىجوشانند ، بلكه بعد از قوام در او حل مىكنند و اين ، انسب است ؛ چه زعفران از جوشيدن ضعيف الاثر مىشود . [ 372 ] شربت فواكه معتدل : معمول متأخرين و مقوّى اعضا و ساير قوتها و جهت ناقهين و ضعف احشا نافع است : آب انار ترش و شيرين ، آب به ترش و شيرين ، آب امرود ترش و شيرين و آب سيب ترش و شيرين ، از هر يك ، يك جزء ؛ آب زعرور - كه كويج نامند - و