بيرون كرده ، از هر يك رطلى ؛ گل سرخ ، نيم رطل ؛ سنبل الطيب و لك از چوب پاك كرده ، هر يك چهار درهم ؛ صندل سرخ و سفيد ، هر يك ده درهم ، يك شبانه روز در چهار مثل آن آب بخيسانند ، پس بجوشانند تا به ربع رسد و صاف كنند و با دو رطل سركه و آب انار ترش و آب انار شيرين ازهر يك رطلى بجوشانند تا به قوام مايل شود و با يك من شكر طبرزد كه دو رطل است چند جوش دهند تا شبيه به قوام گردد و از سر آتش بردارند و كافور و زعفران از هر يك سه درهم در او حل كنند قدر شربتش از دو مثقال تا هفت مثقال و نيم است و جهت اطفال ، يك مثقال . [ 364 ] شراب اترجى : موافق نسخهء قدما و جهت ضعف دل و خفقان و ضعف معده ، به غايت نافع است : برگ ترنج - كه به فارسى برگ درخت بالنگ است - ، پنجاه عدد را در شراب صافِ كهنه يا جمهورى به قدر شش قسط - كه هر قسطى صد و پنجاه مثقال است - هفت روز بخيسانند ، پس صاف نموده ، با صد و پنجاه مثقال عسل كف گرفته به قوام آورند . بعضى از پوست ترنج به شرح مسطور ترتيب مىدهند و بعضى يك رطل پوست ترنج را در دويست و پنجاه مثقال آب خيسانيده و مىجوشانند تا به ثلث رسد ، پس صاف كرده ، با يك رطل عسل به قوام مىآورند . [ 365 ] شربت جعده : كه اختراع حقير است و جهت ادرار فرمودن حيض و بول و رفع عفونت اخلاط و رياح و تفتيح سدد مجرب است : مشك طرامشيع ، جعده ، حرمل ، قسط تلخ ، ريوند چينى ، كشوث ، تخم خربزه و تخم خيار ، از هر يك سه مثقال ؛ ابهل ، تخم كرفس ، رازيانه ، روناس ، انيسون ، تخم كاسنى ، قنطوريون رقيق ، از هر يك دو مثقال ؛ مويز بىدانه و انجير زرد ، از هر كدام ده مثقال در يك من تبريز آب خيسانيده و بجوشانند تا به ربع رسد و با صد و پنجاه مثقال شكر به قوام آورند و هر روز ده مثقال آن را با آب مدرات حيض و بول بنوشند و هرگاه طبع يابس باشد ، با گل سرخ و محمودهء مشوى و غاريقون بياشامند . [ 366 ] شراب رساطون : از اقسام خمر است و جهت امزجهء بارده ، به غايت نافع و مقوّى حرارت غريزى : چهار هزار مثقال آب آنگور صاف را با آتش نرم جوشانيده و كف بگيرند و هزار مثقال اضافه نموده و بجوشانند تا به نصف رسد ؛ هيل ، قاقلهء كبار ، قرفه ،