محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
210
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
چهل مثقال ؛ بادرنجبويه ، بيست مثقال ، جوشانيده آب او را با دويست مثقال شكر به قوام آورند . [ 357 ] شربت انجبار : جهت حبس نمودن سيلان خون از جميع اعضاى باطنى و رحم و التيام تفرق اتّصالى كه در سينه و شش به هم رسد : ريشهء انجبار ، هفت مثقال ؛ خرنوب شامى ، پنج مثقال ؛ صندل سرخ و سفيد سوهان كرده و تخم مورد ، از هر يك دو مثقال ، جوشانيده و با يك رطل شكر به قوام آورند . [ 358 ] شربت دينار : از تأليف بختيشوع است و چون شربتى را به يك دينار طلا بيع مىكردند لهذا مسمى به شربت دينار شده . جهت تبها و عفونت اخلاط و اخراج اخلاط فاسده از اعماق بدن و ضعف معده و جگر . زرشك بىدانه و تخم كاسنى از هر يك ده مثقال ؛ عود و بيخ سوسن ، از هر يك چهار مثقال ؛ تخم كشوث ، گل سرخ پاك كرده ، قنطوريون رقيق ، مصطكى ، دارچينى ، زعفران و فودنج از هر يك سه مثقال ، ادويه را كوفته و اگر جهت تب باشد در آب كاسنى بخيسانند و اگر جهت خفقان باشد در آب رازيانه ، و بهتر آن است كه سه روز در ميان آبى بخيسانند كه در آن كاسنى و باديان و شبت و گاو زبان و مويز بىدانه بالسوية از هر يك پنج مثقال جوشانيده باشند تا به ربع رسد و به ازاء هر يك رطل آب آن يك مثقال ريوند و نيم مثقال اسارون اضافه نموده ، با دو رطل شكر به قوام آورند و عود و زعفران را بعد از قوام اضافه كنند . [ 359 ] شربت خشخاش : نافع است جهت مرطوبين و حبس نزلات و رفع درد سينه و سرفه و درد سر و سرسام و بهر و حرارت و رفع تب و اخلاط محترقه و چون با شربت ورد مكرر ممزوج ساخته بعد از فصد بنوشند ، رفع ضعف فصد و تقويت قوتها مىكند . و قدر شربتش تا بيست مثقال است و قوتش تا دو سال باقى مىماند : صد عدد خشخاش رسيده را با تخم او كوبيده و يا پوست را على حده نيم كوب كنند و تخم را نرم بسايند و با ده مثل آن از آب نيسان بجوشانند تا به ثلث رسد و با مثل آن شكر به قوام آورند . [ 360 ] شربت عناب : منقول از تذكره و موافق نسخهء اصول التّراكيب و مؤلف او غير اين نسخه را خطا مىداند . جهت سينه و اسافل بدن و تسكين تشنگى و اطفاى حرارت خون و آبله و تبها نافع و مصلح حال اطفال است و قوتش تا دو ماه باقى است :