محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
196
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
خيسانيدهء خشك شدهء بو داده ؛ سماق ، تخم مورد ، آرد نبق ، بلوط ، گشنيزِ خشكِ بو داده و مصطكى ، از هر يك جزئى ، نيم كوب ساخته و استعمال نمايند . [ 288 ] سفوف زرشك : جهت تقويت معده و جگر و حبس شكم . صفت آن : نانخواه ، سماق ، زنجبيل ، حبّ رمانِ بو داده و زرشك بو داده و آرد نبق ، از هر يك دو درهم ؛ شكر طبرزد ، بيست درهم كوفته سفوف سازند . [ 289 ] سفوف سماق : جهت اسهال مزمن . صفت آن : سماق ، دو جزء ؛ حبّ الاس ، دو جزء ؛ حبّ الرمان بو داده ، يك جزء ؛ خرنوب نبطى ، سه جزء ؛ صمغ عربى و گلنار ، هر يك نيم جزء ، كوفته و سفوف سازند . [ 290 ] سفوف به زور : جهت بادها و نفخ . صفت آن : كرويا ، انيسون ، زيرهء كرمانى ، قاقلهء كبار ، قرفه ، نانخواه ، [ هر كدام نيم درهم ] ؛ تخم كرفس ، [ دو درهم ] ؛ قاقلهء صغار ، [ نيم درهم ] ؛ قرنفل ، [ نيم درهم ] ؛ زنجبيل و فلفل [ هر يك ] ، دو دانگ ؛ شكر ، بيست درهم شربتش دو درهم . [ 291 ] سفوف للحوامل : جهت رفع اشتهاء رديه در وقت حمل و تقويت معده و اشتهاى طعام و نيكو كردن رنگ رخسار ، نافع است . صفت آن : زرنباد و تخم كرفس ، دو درهم ؛ نانخواه و كندر ، سه درهم ؛ جندبيدستر ، نيم درهم و زيرهء كرمانى ، دو درهم سفوف سازند . [ 292 ] سفوف ديگر : جهت حوامل ، بسيار نافع است و جوارش السمسم نيز گويند . صفت آن : كنجد مقشّر ، زيرهء كرمانى و زنجبيل ، ده درهم ؛ دارفلفل و فلفل ، پنج درهم ؛ دارچينى ، دو درهم ؛ هيل و قاقله ، سه درهم ؛ شكر طبرزد ، يك رطل . [ 293 ] سفوفٌ للاسهال : منقول از حنين جهت ضعف معده كه با اسهال باشد و تب ربع و اشتهاى طعام . صفت : زيرهء كرمانى و كمّون نبطى كه يك شبانه روز هر دو در سركه خيسيده و خشك شده و بو داده باشند ، هر يك سى درهم ؛ حبّ الآس ، پنجاه مثقال ؛ گشنيز خشك بوداده ، بيست درهم ؛ آرد نبق ، آرد سنجد و آرد ناردان ، بيست درهم ؛ قرظ و طراثيث ، ده درهم ؛ سك ، سه درهم ، عود هندى ، مثله ، به پرويزن وسيع بيخته ، شربتش سه درهم با ميبهء ساذج ، صبح و شام .