محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
173
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
مثقال ؛ شيطرج ، حبّ البلسان دو مثقال ؛ مصطكى ، شانزده مثقال ؛ غاريقون ، ده مثقال ؛ شكر طبرزد ، سى مثقال ؛ صبر سقوطرى ، چهل مثقال ؛ غاريقون و مقل را كوفته و آب گندنا را بر او پاشيده ، بكوبند و با قى ادويه را به آن مخلوط ساخته ، مثل فلفل حبّها سازند . شربتش يك مثقال و نيم به آب نيم گرم وقت خواب تا دو مثقال . و قبل از استعمال و بعد استعمال يك روز پرهيز نمايند . [ 184 ] حبّ قيصر : كه حبّ ذهب نيز گويند از معالجات بقراطى جهت تنقيه معده از رطوبات و تقويت آن و چون تناول كنند ، بعد از طعام هر روز يك بار از رطوبات لزجه اخراج مىفرمايد معده را ضعيف نمىكند . صفت آن : نانخواه ، زيرهء كرمانى ، كرويا ، انيسون ، هليلهء اسود و ملح نفطى ، يك درهم ؛ مصطكى ، سه درهم ؛ صبر سقوطرى ، مثل همه ، به آب ورق اترج خمير كرده و حبّها سازند و هر حبّى يك دانگ تا دو دانگ . [ 185 ] حبّ الديدان الطوال و حبّ القرع : كيل دارو ، فلفل ابيض ، برنج كابلىِ مقشّر ، قنبيل و ملح هندى ، پنج مثقال ؛ ترمس ، شش مثقال ؛ شيح ده مثقال ؛ تربد پانزده مثقال ؛ قسط و مر صاف ، هفت درهم . شربتش پنج درهم به آب راسن تر سازند . [ 186 ] حبّ للماليخوليا : مجرب . صفت : فيقرا ، چهار درهم ؛ افتيمون ، چهار درهم ؛ لاجوردِ غير مغسول و غاريقون ، دو درهم ؛ سقمونيا ، يك درهم ؛ قرنفل بحرى ، بيست عدد ، به آب به شيرين حب كرده . شربتش هر هفته يك مثقال . [ 187 ] حبٌّ لعرق النسا : حقير تجربه نموده و بسيار مؤثر يافته و رازى مىگويد كه در ساعت رفع مىكند و چند نفر از پيران كه يك سال اين آزار داشتهاند و ممكن نبوده است ايشان را از جاى خود حركت به جايى به اين حبّ معالجه نموده ام و پنج يا شش بار اطلاق مىفرمايد و مجموع ، يك شربت است . صفت آن : صبر سقوطرى ، اهليلج اصفر و سورنجان ، از هر يك يك درهم حبّها بسازند . [ 188 ] حبّ مسهل : جهت حميات و رفع صفرا ، بسيار نافع است . منقول از حاوى كبير . صفت : عصارهء غافث و عصارهء افسنتين و مصطكى و هليله زرد و گل سرخ ، مساوى از