محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
158
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
قضيب جهت تهيج باه به غايت نافع و قوتش تا چهار سال باقى است . شربتش دو مثقال و آن ، گرم است در سوم و خشك است در اوّل . صفت : يك رطل سير كوبيده با يك رطل و نيم شير تازه بجوشانند تا شير را جذب كند و با يك رطل و نيم عسل به قوام آورند ؛ زنجبيل ، فلفل ، قرنفل ، دارفلفل ، دارچينى ، كبابه ، جوزبوا ، عاقرقرحا و خولنجان ، از هر يك دو مثقال ؛ زعفران ، يك مثقال ؛ روغن گل سرخ ، ده مثقال و اگر اخذ روغن او خواهند قبل از آن كه با عسل بجوشانند با روغن گل جوشانيده ، روغن او را بگيرند و بعد از آن با عسل بجوشانند . [ 143 ] معجون مبهّى : منقول از مختار « ابن هبل » در تقويت باه و توليد منى به غايت آزموده است . صفت آن : تخم ترتيزك ، تخم يونجه و مغز چلغوزه ، از هر يك دو مثقال ؛ زنجبيل ، شقاقل ، بوزيدان و خصية الثعلب ، از هر يك چهار مثقال ؛ حلتيت طيب ، شش مثقال ؛ روغن نارجيل ، ده مثقال ، ادويه را با روغن نارجيل چرب كرده ، با شصت مثقال قند معجون كنند و اگر عسل و قند بالمناصفه باشد بهتر است و قدر شربتش دو مثقال و قليهء زردك و تخم نيم برشت و امثال آن تناول نمايند . [ 144 ] معجون راح المؤمنين : كه تأليف حقير است . معتدل مايل به رطوبت و جهت تقويت باه و اشتهاى طعام و تفريح مفيد و نفع مىكند و جهت سعال و نزله سوء النفس و خفقان و غيره و اصلًا او را مضرتى نيست و به تجربه رسيده است . صفت آن : لسان الثور و خصية الثعلب ، از هر يك پنج مثقال ؛ شقاقل ، دو مثقال ؛ تخم جزر ، يك مثقال ؛ نارجيل ، دارچينى ، حبّ الصنوبر كبار ، از هر يك ده مثقال ؛ جوزبوا ، كتيرا ، اصل السوسن الآسمانجونى از هر كدام چهار مثقال ، ادويه را كوفته ، پنجاه مثقال ، پوست خشخاش را جوشانيده ، صاف كرده و بيست و پنج مثقال شيرهء تخمش را در او گرفته ، ثفلش را بيندازند پس با عسل و آب سيب شيرين ، صد مثقال و آب زردك ، صد و پنجاه مثقال ، به قوام آورند ، پس با ادويه سرشته و نيم مثقال مشك بر او بپاشند و اگر خواهند بدل خشخاش ، اصل شوكران كه بيخ تفتى گويند و يا بيخ شبيبى و برگك شيرازى و امثال آن به قدر لايق اضافه نمايند . [ 145 ] معجون سرور : از تأليف حقير ، مبهّى و مشهّى و هاضم طعام و با نشاط و مقوّى